Author Archives: vefstjóri BÍL

Atvinnuöryggi listamanna

Þórey Ómarsdóttir teiknari skrifar grein í Fréttablaðið í morgun um réttleysi sjálfstætt starfandi listafólks innan kerfisins. Enn eitt ákallið til stjórnvalda um að örygisnet samfélagsins verði aðgengilegt öllum:

Í apríl á þessu ári uppgötvaði ég að ég hef ekki rétt á 100% atvinnuleysisbótum. Þá fékk ég að vita að þrátt fyrir að hafa verið í fullu starfi sem sjálfstætt starfandi teiknari í þrjú ár hefði ég verið skilgreind sem hlutastarfsmaður í eigin rekstri og að ég ætti einungis rétt á 25% atvinnuleysisbótum.

 Ég er með lítinn rekstur og er ekki með hátt reiknað endurgjald. Ég borga skatt í hverjum mánuði og tryggingargjald sem á að gefa rétt á atvinnuleysisbótum. Ég tek að mér alls konar verkefni innan hins skapandi geira, þar má nefna kennslu, uppsetningar og myndskreytingar í bækur. Eins og aðrir sjálfstætt starfandi listamenn er ég skilgreind af Vinnumálastofnun sem meðlimur í hinum svokallaða C viðmiðunarhópi.

 C viðmiðunarhópurinn er ætlaður öllum þeim sem starfa innan skapandi geirans; dansarar, leikarar, höfundar, myndlistarmenn og fleiri. Hugtakið viðmiðunar

hópur mætti útskýra sem þau laun sem ríkið telur að umræddur einstaklingur hafi í mánaðarlaun. Samkvæmt ríkinu eru þeir sem settir eru í C viðmiðunarhópinn með mánaðarlaun á bilinu 340 þúsund til 450 þúsund. Því fer fjarri að ég nái þeim mánaðartekjum á mánuði, og reyndar þekki ég fáa sjálfstætt starfandi listamenn sem vinna fyrir þessum “meðal” mánaðarlaunum C viðmiðunarhóps. Því má bæta við að listamannalaun frá ríkinu eru 266.737 kr. á mánuði.

Það er ótækt að Vinnumálastofnun skilgreini viðmiðunarlaun heillar stéttar svo hátt að fæstir ná þessu viðmiði (og jafnvel ekki þeir sem fá borguð listalaun frá ríkinu). Í einni heimsókn minni til Vinnumálastofnunar benti indæll starfsmaður mér á að súpan sem ég væri nú lent í væri alfarið sjálfsköpuð þar sem ég gæti unnið hvar sem er á betri launum en sem sjálfstætt starfandi teiknari, eins og til dæmis sem ófaglærður starfsmaður á leikskóla.

Það er á hreinu að það þarf að bæta atvinnuöryggi sjálfstætt starfandi listamanna og allra sjálfstætt starfandi einyrkja og verktaka. Ég vona að fjármálaráðuneytið taki á þessu máli og komi úrbótum af stað því það er löngu orðið tímabært.

Breyttir starfshættir fjárlaganefndar Alþingis

Nú hefur fjárlaganefnd Alþingis tilkynnt um breytt fyrirkomulag umsókna um styrki og úthlutanir þeirra á safnliðum á fjárlögum, en eins og greint var frá í júní sl. þá var von á niðurstöðu varðandi nýja framkvæmd nú í september.  Tilkynningin á vef Alþingis er eftirfarandi:
Á árinu 2012 verða gerðar breytingar á úthlutun styrkja til félaga, samtaka og einstaklinga á þann veg að Alþingi hættir úthlutunum á styrkjum til ýmissa verkefna til félaga, samtaka og einstaklinga eins og verið hefur. Alþingi mun áfram ákvarða umfang styrkja til einstakra málaflokka en úthlutun þeirra mun flytjast til ráðuneyta, lögbundinna sjóða, menningarráða landshluta eða annarra sem sjá um og bera ábyrgð á viðkomandi málaflokkum.
Ráðuneytin munu einungis úthluta styrkjum til verkefna sem falla undir málefnasvið þeirra að svo miklu leyti sem þau falla ekki undir lögbundna sjóði eða samninga, svo sem menningarsamninga eða vaxtarsamninga. Því er mikilvægt að umsækjendur kynni sér vel hvaða ráðuneyti ber ábyrgð á þeim málaflokki sem verkefni umsækjanda um styrk fellur undir.
Umsóknarfrestur er til 2. desember og úthlutað er einu sinni á ári eða eigi síðar en 31. janúar ár hvert.

Það virðist sem í meginatriðum sé niðurstaðan í samræmi við óskir BÍL, sbr. ályktun aðalfundar BÍL frá 5. febrúar 2011:
Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna felur stjórn BÍL að leita eftir viðræðum við stjórnvöld um framtíðarfyrirkomulag opinberra fjárframlaga til lista og menningar með það að markmiði að auka fagmennsku og skilvirkni í úthlutunum.  Til þess að svo megi verða er nauðsynlegt að efla lögbundna sjóði sem hafa skilgreindu hlutverki að gegna við fjármögnun lista- og menningarstarfs. Þar er um að ræða Bókmenntasjóð, Kvikmyndasjóð, sjóð til stuðnings starfsemi Sjálfstæðu leikhúsanna, Tónlistarsjóð, Barnamenningarsjóð og launasjóði listamanna.

Á síðunni er einnig að finna upplýsingar um fyrirkomulag framlaga úr lögbundnum sjóðum ásamt upplýsingum um verkefni félagasamtaka eða aðila sem ekki eiga aðild að menningarsamningum né hafa aðgang að sjóðum. Það er ekki ljóst af skýringum fjárlaganefndar hvers konar  verkefni þetta gætu mögulega verið, en hér er slóð inn á skjal það sem útlistar nánar verkefni eftir ráðuneytum. Einnig er hér slóð inn á nýjar reglur ráðuneytanna um stuðning við verkefni.

Það er fagnaðarefni að nú skuli loks sjá fyrir endann á hinni handahófskenndu úthlutun fjárlaganefndarmanna  til menningarverkefna, en það sem mestu skiptir er þó að fjármunir þeir, sem hingað til hafa runnið þá leiðina til menningarstarfs skili sér í hina lögbundnu sjóði og til menningarsamninga landshlutanna.  Á yfirstandandi ári nam upphæðin,  sem fjárlaganefnd úthlutaði til menningartengdra verkefna, á þriðja hundrað milljónum króna.  Ef breytingin á að skipta einhverju máli, þá ættu sjóðirnir og menningarsamningarnir að hækka a.m.k. sem því nemur. Hvort það gengur eftir kemur í ljós 3. október, þegar  fjárlagafrumvarp fyrir árið 2012 verður lagt fram á Alþingi.

Nýtt meki og uppfærður vefur

Eins og gestum þessarar heimasíðu mun ljóst vera þá hefur BÍL tekið í notkun nýtt einkennismerki og endurnýjað útlit heimasíðunnar í samræmi við hið nýja merki. Merkið hannaði Kristján E. Karlson, grafískur hönnuður og umsjón með uppsetningu heimasíðunnar í WordPress hafði Sverrir Sv. Sigurðarson hjá Marktak. Báðum er þeim hér með þakkað fyrir gott starf.

Kristján E. Karlsson, hönnuður merkisins, segir um það:  Ef vel er að gáð má finna vott af íslenskri formgerð í notkun mynsturs, þó er form merkisins að hluta byggt upp eins og MANDALA (sem þýðir hringur), með föstum kjarna, miðpunkti (Bandalagið).  Í heild sinni rúmar það hugmyndir eins og t.d.: listir, upphrópun (Sjáðu mig!), hljóðbylgjur, útgeislun, sköpunarkraft, hringleikhús, örveru, guðlega veru – sjálfa listagyðjuna ef vel er að gáð… Hringformið hefur jú sterka tilvísun í form sólarinnar með allri sinni útgeislun enda oft látin tákna sjón og skynjun. (sbr. Sólin sem augu Seifs í grískri goðafræði). En með einfaldri litabreytingu er hægt að gefa merkinu mismunandi dýpt og skírskotun eftir þörfum.

“ A word or an image is a symbol when it implies something which lies beyond its obvious and immediate meaning.”  sagði Carl. G. Jung og gefur þar með upp boltann fyrir djúpar pælingar um tákn og táknfræði.

Á þessum tímamótum hefur BÍL einnig stofnað síðu á samskiptavefnum facebook
Þar er meiningin að koma á framfæri upplýsingum um starf BÍL og er þess vænst að áhugasamir sýni sig á síðunni og miðli þangað inn efni sem gæti átt erindi við listafólk í öllum listgreinum.

Starfsumhverfi skapandi greina metið

Nú er sumri tekið að halla og flestir komnir til starfa að loknu sumarleyfi tilbúnir að takast á við verkefnin framundan. Það gildir einnig um stjórn BÍL, en hún heldur fyrsta stjórnarfund haustsins nk. mánudag 15. ágúst í Iðnó. Á fundinum verður yfirfarin fyrirliggjandi starfsáætlunin, sem samþykkt var á aðalfundi BÍL í janúar sl. Verkefnin sem hæst ber tengjast starfskjörum listafólks; svo sem skattalegri meðferð höfundalauna og réttindagreiðslna hvers konar, fyrirkomulagi fjárveitinga til lista og menningar, menningarhlutverki Ríkisútvarpsins auk þess sem unnið er að útfærslu hugmynda um akademíu listamanna. Ályktanir aðalfundar og starfsáætlun BÍL má sjá á fréttasíðu heimasíðunnar dags. 5. feb. 2011.

Á vegum mennta- og menningarmálaráðuneytisins fer nú fram vinna við að meta starfsumhverfi skapandi greina, en það verkefni var sett á laggirnar í framhaldi af kortlagningu hagrænna áhrifa skapandi greina, sem birt var í áföngum síðastliðinn vetur.  Á vordögum skipaði mennta- og menningarmálaráðherra starfshóp, sem gert er ráð fyrir að skili niðurstöðum fyrir lok ágústmánaðar. Forseti BÍL á sæti í starfshópnum. Starf hópsins felst í því að leggja mat á hvernig bæta megi starfsumhverfi skapandi greina og nýta sem best þau tækifæri sem til staðar eru í þágu öflugra atvinnulífs. Reynt er að skoða samspil kraftmikillar grasrótar í listum og þeirra atvinnugreina sem flokkaðar hafa verið sem „vaxtagreinar“. Þar er ekki síst litið til hönnunargreina hvers konar, arkitektúrs, útgáfustarfsemi, auglýsingageirans, hugbúnaðar- og hugvitsgreina en einnig til atvinnulífsins almennt sem sækist í auknum mæli eftir skapandi einstaklingum til að starfa.

Það er mikilvægt að skrásett verði með hvaða hætti ríki og sveitarfélög hafa mótað stefnu á sviði menningar og lista, slík skrásetning auðveldar umræðu og frekari stefnumótun varðandi þær atvinnugreinar sem byggja að hluta eða öllu leyti á fólki með list- eða hönnunarmenntun. Einnig er mikilvægt að skoða með hvaða hætti stjórnvöld styðja við þessar atvinnugreinar. Í því augnamiði leggur hópurinn ríka áherslu á að greina fjárlög íslenska ríkisins 2011 með tilliti til þarfa skapandi greina. Menntun og rannsóknir í geiranum eru einnig til skoðunar, fjárfestingar og samlegð við aðrar atvinnugreinar, auk þess sem leitast er við að greina stöðu skapandi greina í stjórnkerfinu.

Það er mat starfshópsins að vinnan auðveldi til muna þann ásetning, sem lýst er í sóknaráætlun fyrir Ísland 20/20; að skapandi greinar gegni lykilhlutverki í að endurnýja kraftinn í atvinnulífi þjóðarinnar til framtíðar. Sá ásetningur rímar vel við áform þau sem staðfest hafa verið á vettvangi norrænnar samvinnu, t.d. í nýsamþykktri stefnu KreaNord sem aðgengileg er að vefnum http://www.kreanord.org/.  Þar leggja atvinnu- og menningarmálaráðherrar Norðurlandanna áherslu á að í skapandi greinum geti verið fólgin leið til aukinnar verðmætasköpunar og nýsköpunar, að skapandi greinar geti gegnt hlutverki við að bæta aðgang norrænna afurða að alþjóðamörkuðum, fjármögnun og aðkomu óskyldra fjárfesta að fyrirtækjum sem byggja á skapandi greinum. Auk þess sem ráðherrarnir eru sammála um að efla beri menningu og sköpun á öllum sviðum menntunar á Norðurlöndum og auka vægi frumkvöðlastarfs og starfshæfni í öllum námsleiðum á sviði menningar og lista.

Reykjavík útnefnd bókmenntaborg UNESCO

– komin í hóp skapandi borga á heimsvísu

Reykjavíkurborg hefur verið útnefnd ein af Bókmenntaborgum UNESCO. Tilkynning þess efnis barst borgarstjóra og Menningar- og ferðamálasviði borgarinnar í gær, þann 4. ágúst 2011. Í útnefningunni segir meðal annars að Reykjavík státi af framúrskarandi bókmenntahefð í formi ómetanlegra miðaldabókmennta sem varðveittar eru í borginni og eru Íslendingasögurnar, Eddukvæði og Íslendingabók nefnd sérstaklega.  Þá segir að þessi rótgróna hefð sýni sig í varðveislu, miðlun, bókmenntakennslu og kynningu bókmennta í dag.  Einnig er tekið til þess að svo fámenn borg sinni bókmenntum af svo miklum krafti sem raun ber vitni, með þátttöku og samvinnu ólíkra aðila sem koma að bókmenningu og miðlun bókmennta, svo sem útgefenda, bókasafna og rithöfunda.

„Ég fagna því innilega að Reykjavík skuli hafa verið valin bókmenntaborg UNESCO. Þetta er mikill heiður fyrir Reykjavík. Íslendingar eru þekktir fyrir listir og menningu út um allan heim og þetta er staðfesting á því hvað menning okkar er verðmæt. Af öllum okkar auðæfum er menningin dýrmætust,“ segir Jón Gnarr borgarstjóri.

Sem Bókmenntaborg UNESCO mun Reykjavíkurborg, ásamt samstarfsaðilum sínum, renna enn frekari stoðum undir bókmenninguna í borginni, meðal annars með því að koma á fót miðstöð orðlistar í Reykjavík og lifandi vettvangi fyrir bókmenntaviðburði og dagskrár af öllum toga auk þess sem lestrarhvetjandi verkefni og samstarf við skóla mun skipa veglegan sess. Sérstök áhersla verður lögð á að styrkja ímynd Reykjavíkur sem bókmenntaborgar bæði innan lands og utan, bókmenntaslóðir verða til að mynda merktar á íslensku og ensku, haldið verður áfram að bjóða upp á bókmenntagöngur á íslensku og ensku og þær verða einnig gerðar aðgengilegar á rafrænu formi. Reykjavíkurborg leggur áherslu á góða samvinnu við alla þá mörgu aðila sem koma að bókmenningu í borginni, því Bókmenntaborgin Reykjavík er fyrst og fremst sameign þeirra allra svo og íbúa borgarinnar. Einnig horfir hún björtum augum til öflugs samstarfs við aðrar Skapandi borgir UNESCO.
 
Ali Bowden, framkvæmdastjóri Bókmenntaborgarinnar Edinborgar segir: „Við erum himinlifandi yfir því að Reykjavík hafi sé komin í hóp Bókmenntaborga UNESCO. Útnefningin mun eiga þátt í að vekja athygli á bókmenntum og bókmenntalífi borgarinnar út um allan heim. Hún mun stuðla að menningarlegum vexti borgarinnar líkt og gerst hefur í Edinborg og Reykjavík verður mikilvægur samstarfaðili í okkar alþjóðlega samstarfsneti.“

Reykjavík er fimmta borgin í heiminum til að hljóta þennan merka titil, en fyrir í samtökum Bókmenntaborga UNESCO eru Edinborg í Skotlandi, Iowa City í Bandaríkjunum, Melbourne í Ástralíu og Dublin á Írlandi.  Reykjavík er því fyrsta borgin utan enska tungumálasvæðisins til að hljóta titilinn, sem er varanlegur að því tilskyldu að borgirnar standi undir skuldbindingum sínum.  Bókmenntaborgirnar eru hluti af stærra neti Skapandi borga UNESCO og er Reykjavík 29. borgin til að fá aðild að samtökunum. Menningar- og ferðamálasvið Reykjavíkur hafði veg og vanda af umsóknarferlinu fyrir hönd Reykjavíkurborgar undir forystu Svanhildar Konráðsdóttur sviðsstjóra. Verkefnisstjórar og höfundar umsóknar eru þær Auður Rán Þorgeirsdóttir og Kristín Viðarsdóttir.  Í stýrihópi voru einnig fulltrúar frá Rithöfundasambandi Íslands, Félagi íslenskra bókaútgefenda, Bókmenntasjóði,  Hugvísindasviði Háskóla Íslands, Borgarbókasafni og Menntasviði Reykjavíkur.

Bókmenntaborginni Reykjavík verður formlega hleypt af stokkunum á Alþjóðlegu bókmenntahátíðinni í Reykjavík í september næstkomandi og einnig mun hún verða kynnt alþjóðlega með fjölbreyttum hætti á Bókasýningunni í Frankfurt í október í samvinnu við verkefnið Sögueyjan Ísland.

Sjá umsóknina á www.bokmenntaborgin.is og frétt UNESCO: http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=41687&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html

Úthlutun ríkisstyrkja og hlutverk fjárlaganefndar

Oddný G. Harðardóttir formaður fjárlaganefndar Alþingis skrifar grein í Fréttablaðið í dag: 
Úthlutun óskiptra liða fjárlagafrumvarpsins, svokallaðra safnliða, hefur verið gagnrýnd harkalega mörg undanfarin ár. Þessir liðir eru alls um 0,3% af útgjöldum ríkisins í ár. Fjárlaganefnd hefur tekið við hundruðum umsókna á hverju hausti, tekið viðtöl og varið löngum tíma í að ákveða úthlutun fjármuna til einstaklinga, félaga og samtaka. Á sama tíma á nefndin að fara yfir alla aðra liði fjárlagafrumvarpsins. Gagnrýnisraddir hafa komið úr öllum stjórnmálaflokkum og Hreyfingunni og úr öllum kjördæmum vegna þessa. Við síðustu fjárlagagerð lýstu margir þingmenn óánægju sinni með fyrirkomulagið og þótti fjárlaganefnd brýnt að endurskoða vinnubrögðin sem tíðkast hafa.

Ákveðið var að skoða vandlega úthlutun Alþingis og ráðuneyta á safnliðunum, samtals um 1.500 milljónir króna. Þar af úthlutaði Alþingi um 800 milljónum fyrir árið 2011. Vinnuhópur innan fjárlaganefndar setti saman tillögur um vinnulag sem nýtast á vegna úthlutunar fyrir árið 2012 út frá eftirfarandi markmiðum:

1. Að úthlutun verði gegnsærri og til þess fallin að auka traust á því hvernig fjármunum ríkisins er skipt.
2. Að efla þarfagreiningu og eftirlit.
3. Að bæta stjórnsýslu og yfirsýn yfir einstaka málaflokka.
4. Að sjá til þess að ákvörðunartaka um umsýslu málaflokka sé fagleg og afgreiðsla mála samræmd.
5. Að fjárlaganefnd og fagnefndir geri tillögur um umfang einstakra fjárlagaliða en sjóðir, félagasamtök, menningarráð landshluta, vaxtarsamningar sveitarfélaga og ráðuneyti sjái um það sértæka, þ.e. dreifingu til einstakra verkefna.

Það að alþingismenn skuli velja og hafna umsóknum um styrki til einstaklinga, félaga og samtaka er vel til þess fallið að vekja tortryggni og hefur orðrómur um að þingmenn hygli sínu fólki verið hávær. Með þessu fyrirkomulagi er lögð gildra fyrir alþingismenn sem ætti ekki að vera til staðar. Auka þarf traust á því hvernig fjármunum ríkisins er úthlutað og hvernig þeim er varið. Til staðar eru ágætir verkferlar og farvegir fyrir safnliðina hvað þetta varðar, t.d. lögbundnir sjóðir, menningarsamningar sveitarfélaga og vaxtarsamningar sem hafa einnig úthlutað ríkisstyrkjum og ætlunin er að efla þá farvegi.

Stjórnsýslulög gilda um þá en ekki um Alþingi og því felst í breytingunni aukin neytendavernd og möguleikar styrkþega til að krefjast jafnræðis og röksemda fyrir úthlutun styrkjanna. Einnig skapast góð tækifæri landshlutasamtaka til að tengja menningarmál við almenna stefnumótun svæðisins þar sem gert er ráð fyrir að auknu fé verði veitt til menningarsamninga við sveitarfélög og hlutverk þeirra útvíkkað. Alþingi hafi hins vegar það hlutverk að ákveða fjármuni til hvers málaflokks fyrir sig og hafi virkt eftirlit með því að fjármununum sé varið eins og ætlast er til.

Heildarútgjöld ríkisins eru um 500 milljarðar króna og með því að gera þær breytingar á vinnulagi og verkaskiptingu sem til standa fær fjárlaganefnd betri tíma til að fara vandlega yfir þær víðtæku heimildir sem færðar eru framkvæmdarvaldinu með fjárlögum ár hvert. Þar vaka þingmenn yfir hagsmunum kjördæma sinna líkt og landsins í heild.

Íslenskar kvikmyndir hornreka á RÚV

Fréttablaðið birtir í dag athyglisverða grein Margrétar Örnólfsdóttur, sem fer hér á eftir:
Undanfarið hefur RÚV stært sig af því að í uppsiglingu sé íslenskt kvikmyndasumar, sýna eigi fjölda íslenskra bíómynda, bæði nýlegar og gamlar og góðar, sannkölluð kvikmyndaveisla. Þetta væri vissulega eitthvað til að hrópa húrra fyrir – ef maður væri andvökusjúklingur. Fyrsta myndin sem greiðendum afnotagjalda var boðið upp á var nýjasta mynd Dags Kára Péturssonar, The Good Heart. Það skal undirstrikað sérstaklega að um frumsýningu á íslenskri kvikmynd á RÚV er að ræða og maður myndi því ætla að henni væri valinn besti hugsanlegi tími í dagskránni eins og slíkum viðburði er sæmandi.

Ríkissjónvarpið kaus að sýna myndina aðfaranótt annars í hvítasunnu, nánar til tekið þegar klukkan var tíu mínútur gengin í eitt eftir miðnætti. Eftir að mér var runnin mesta reiðin yfir þessari fráleitu tímasetningu (sýningu myndarinnar lauk þegar klukkuna vantaði tíu mínútur í tvö!) fór ég að velta því fyrir mér hvaða mögulegu ástæður gætu legið að baki þeirri ákvörðun að ræna stærsta hluta þjóðarinnar þeirri ánægju að horfa á íslenska kvikmynd. The Good Heart er ekki hryllingsmynd, hún er meira að segja leyfðtil sýninga fyrir alla aldurshópa.

Við nánari eftirgrennslan kemur í ljós að sömuleiðis stendur til að sýna þrjár stuttmyndir Rúnars Rúnarssonar kl. 23.10 á fimmtudagskvöldi, líka Skytturnar eftir Friðrik Þór Friðriksson. Mér létti örlítið að sjá að bæði Með allt á hreinu og Sveitabrúðkaup verða á skikkanlegum tíma, börn og kvöldsvæfir eiga þannig möguleika á að sjá þær ágætu myndir en misræmið í þessum tímasetningum er óskiljanlegt.

Íslenskar bíómyndir eru eins og krakki sem fær helst ekki að vera með en ef honum er leyft það þá er hann hunsaður og ekki hleypt í leikinn. Hvort tveggja er ömurleg framkoma. Ég get ekki fundið eina einustu skýringu á því að íslenskar myndir séu settar á dagskrá um miðja nótt aðra en þá að forsvarsmönnum RÚV sé hreinlega í nöp við íslenska kvikmyndagerð eða að um einhvers konar refsingu sé að ræða – að þau ætli sér að senda kvikmyndabransanum þau skilaboð að RÚV vilji sem minnst hafa saman við hann að sælda. RÚV myndi í raun sýna íslenskum kvikmyndum meiri sóma með því að sleppa því hreinlega að setja þær á dagskrá í stað þess að reisa þeim eitthvað í ætt við níðstöng á þennan hátt.
Fyrst RÚV ákvað á annað borð að kaupa sýningarréttinn á þessum kvikmyndum af hverju er tækifærið þá ekki nýtt betur? Fyrirtækið gæti í leiðinni rekið af sér slyðruorðið varðandi hlut leikins íslensks efnis í dagskránni.

Metnaðarleysi RÚV í þeim efnum væri reyndar efni í aðra grein, ef ekki greinaflokk. Sömuleiðis mætti skrifa margar greinar til að gagnrýna það að kjörtími (prime time) Ríkissjónvarpsins skuli á sama tíma og íslenskum kvikmyndum er ýtt út í horn lagður undir eitthvert þriðja flokks mót ófullburða fótboltaliða.
Reiði mín helgast ekki eingöngu af því að ég vinn sjálf við kvikmyndagerð, virðingarleysið er ekki síður og jafnvel enn þá meira gagnvart áhorfendum. Í mínum augum hafa forsvarsmenn RÚV með þessari tilhögun endanlega sýnt fram á vanhæfi sitt – ef þetta fólk veldur ekki einu sinni því tiltölulega einfalda verki að raða dagskrárliðum þannig að efnið skili sér til sem flestra sem það á erindi við þá á ekki að hleypa því í það, hvað þá meira krefjandi verkefni á borð við ákvarðanatöku sem varðar dagskrárgerð og stefnu í þeim málum. Hér er ekki verið að ræða um mismunandi smekk eða sjónarmið sem hægt er afgreiða sem álitamál, það hlýtur hver einasti maður að sjá að það er gjörsamlega glórulaust að sýna íslenskar bíómyndir eftir háttatíma, jafnvel þótt það sé frídagur daginn eftir. Nú vona ég að einhver sem ræður einhverju þarna í Efstaleitinu átti sig á mistökunum og leiðrétti þau til að sem flestir fái að njóta kvikmyndanna sem enn á eftir að sýna. Ef ekki þá er RÚV að bregðast því hlutverki sínu að stuðla að því að gera íslenskt menningarefni aðgengilegt sem flestum.

Úthlutun fjárlaganefndar af safnliðum breytist

Tilkynnt hefur verið um breytt fyrirkomulag úthlutana á safnliðum í fjárlögum. Um það má lesa eftirfarandi klausu á vef Alþingis:
Á árinu 2012 verða gerðar breytingar á úthlutun styrkja til félaga, samtaka og einstaklinga á þann veg að Alþingi ákvarðar einungis umfang einstakra málaflokka en lætur aðra aðila, svo sem lögbundna sjóði, menningarráð landshluta, ráðuneyti og fleiri um úthlutun úr þeim, allt eftir því sem við á. Öllum umsóknum um styrki verður fundinn farvegur þannig að taka megi afstöðu til þeirra á grundvelli fyrir fram ákveðinna viðmiða.
Þetta þýðir að fjárlaganefnd Alþingis mun ekki veita viðtöku erindum frá félögum, samtökum eða einstaklingum eins og verið hefur. Í september næstkomandi verður sett á vef Alþingis nánari útskýring á þessum breytingum og hvert aðilar eigi að snúa sér með styrkbeiðnir sínar.

Samtök listafólks fagna þessari niðurstöðu, enda er hún til marks um viðurkenningu stjórnvalda á réttmætri gagnrýni BÍL á það fyrirkomulag sem gilt hefur fram að þessu. Aðalfundur BÍL ályktaði um málið í febrúar sl. og fól stjórn BÍL að leita eftir viðræðum við stjórnvöld um framtíðarfyrirkomulag opinberra fjárframlaga til lista og menningar með það að markmiði að auka fagmennsku og skilvirkni í úthlutunum. Stjórnin hefur ítrekað komið þeim sjónarmiðum sínum á framfæri við stjórnvöld að til að auka fagmennsku úthlutana sé nauðsynlegt að efla lögbundna sjóði, sem hafa skilgreindu hlutverki að gegna við fjármögnun lista- og menningarstarfs. Þar er um að ræða Bókmenntasjóð, Kvikmyndasjóð, sjóð til stuðnings starfsemi Sjálfstæðu leikhúsanna, Tónlistarsjóð, Safnasjóð, Barnamenningarsjóð og launasjóði listamanna. Einnig þarf að skoða möguleika á að fjölga sjóðunum, t.d. er full þörf á hönnunarsjóði og útflutningssjóði íslenskrar tónlistar.

Í tilkynningu Alþingis segir að í september verði birtar nánari útskýringar á þessum breytingum, ásamt upplýsingum um hvert aðilar eigi að snúa sér með umsóknir sínar. Vonandi láta þingmenn sér ekki detta í hug að beina „aðilum“ annað en til viðeigandi fagsjóða. Sjóðirnir starfa samkvæmt lögum og við þá starfa úthlutunarnefndir, skipaðar fagfólki úr viðkomandi geirum. Nefndirnar meta allar umsóknir á sama mælikvarða, annast nauðsynlega eftirfylgni og tryggja að skilyrði styrkveitinga séu uppfyllt. Það sama má segja um menningarráð þeirra sveitarfélaga, sem hafa menningarsamninga við stjórnvöld, þar er verið að innleiða svipað vinnulag og í sjóðunum. Það er von BÍL að tilkynningin á heimasíðu Alþingis sé til marks um vilja ráðamanna til að auka fagmennsku í úthlutun opinberra fjármuna til menningarstarfs.

Stjórn BÍL fundar með efnahags- og skattanefnd

Mánudaginn 30. maí bauð efnhaghs- og skattanefnd Alþingis stjórn BÍL til fundar, en allt frá því stjórn BÍL sendi nefndinni umsögn um frumvarp til laga um virðisaukasatt í desember sl. hefur staðið til að funda með nefndinni. Á fundinum lagði stjórn BÍL fram eftirfarandi minnisblað um helstu baráttumál listafólks sem tengjast verksviði nefndarinnar:

Minnisblað lagt fram á fundi stjórnar BÍL með efnahags- og skattanefnd Alþingis 30.05.2011
Stjórn BÍL vill vekja athygli nefndarinnar á baráttumálum BÍL varðandi skattalega stöðu listafólks.
Nokkur þeirra voru kynnt nefndinni með umsögn BÍL frá 13.12.10 vegna breytinga á lögum um virðisaukaskatt:
• Nauðsynlegt er að breyta undanþágu frá skattskyldu skv. 2.tl. 4.gr laganna þannig að hún nái til allra listamanna er selja listmuni og að skilgreiningu tollskrár verði breytt til samræmis.
• 2. tl. 4.gr. laganna þarf að kveða skýrt á um að undanþágan gildi um alla handunna listmuni framleidda af listamönnum burtséð frá aðferðinni sem notuð er við söluna. Breyta þarf „grunnskrá virðisaukaskatts“ til samræmis.
• Bæta þarf við 10.tl. 14.gr. laganna ákvæði um að tónlist og hljóðbækur til niðurhals beri 7% virðisaukaskatt.

Verði ekki hægt að gera þessar breytingar þarf að hefja umræðu um hvort það þjóni hagsmunum listafólks betur að hverfa frá undanþágunni en innleiða þess í stað frítekjumark og 7% skattlagningu eftir að frítekjumarki er náð.
Stjórn BÍL fór á fund fjármálaráðherra 10.02.10 þar sem lagt var fram minnisblað varðandi baráttumál, sem nauðsynlegt er að ítreka:

• Skattlagning tekna af endurleigu hugverka taki mið af skattlagningu eignatekna (20%) en ekki skattlagningu launatekna (37,31% – 46,21%) eins og nú er. Til þess að ná fram slíkum breytingum þarf að gera breytingar á lögum um tekjuskatt nr. 90/2003.
• Viðmiðunarreglum ríkisskattstjóra verði breytt til samræmis við listamannalaun. Skv. reglum RSK er lágmark reiknaðs endurgjalds fyrir fullt starf kr. 414.000.- á mánuði, eða kr. 4.968.000.- á ári. Þetta stangast á við upphæð listamannalauna úr opinberum launasjóðum listamanna, en úr þeim fá listamenn nú kr. 274.000.- verktakagreiðslu á mánuði, skv. lögum nr. 57/2009. Til að bæta úr þarf annað hvort að lækka upphæðina sem krafist er í reiknað endurgjald eða hækka listamannalaunin til samræmis við kröfur RSK.
• Gera þarf sjálfstætt starfandi listamönnum kleift að sækja um atvinnuleysisbætur skv. lögum um atvinnuleysistryggingar nr. 54/2006. Lögin virðast tryggja þeim sem standa skil á tryggingargjaldi rétt til atvinnuleysisbóta, en þau ákvæði virka ekki fyrir listafólk. Krafa ríkisskattstjóra um reiknað endurgjald sem nemur kr. 414.000.- á mánuði leiðir af sér að listamaður sem telur fram lægri upphæð á einungis rétt á hlutfalli atvinnuleysisbóta! Þar að auki er sjálfstætt starfandi einstaklingum gert að „stöðva rekstur“ og skila inn vsk.númeri ef þeir hafa þegið bætur lengur en þrjá mánuði. Þá er þeim að auki gert að „vera í atvinnuleit“, m.ö.o. að taka hverju því launaða starfi sem býðst. Þessar kröfur gera listamönnum ókleift að nýta rétt til atvinnuleysisbóta. Þessu til viðbótar kveða lög um atvinnuleysistryggingar á um að þeir sem greiða reiknað endurgjald og tryggingagjald aðeins einu sinni á ári séu ekki sjálfstætt starfandi einstaklingar í skilningi laganna, þetta er enn ein hindrunin í vegi tekjulágra listamanna fyrir því að njóta sanngjarns réttar til bóta.

Samtök um tónlistarhús 1983-2011

Fréttablaðið birti í dag grein eftir Egil Ólafsson formann Samtaka um tónlistarhús:
Samtök um tónlistarhús – SUT, hafa starfað í 28 ár. Samtökin hafa haldið á lofti mikilvægi byggingar tónlistarhúss í Reykjavík. Barátta fyrir tónlistarhúsi er þó enn lengri og má segja að hún hefjist á ofanverðri 19. öld. Þannig hefur hún staðið í rúm eitt hundrað ár. Baráttunnar sér m.a. stað í Stefnuskrá Bandalags íslenskra listamanna 1937, þar sem hvatt er til að komið verði upp fullkomnu hljómleikahúsi í Reykjavík. Oft voru áformin kveðin niður af ráðamönnum, sem vildu niður með fjöllin og upp með dalina. Enn dreymdi framfaramenn um tónlistarhús við stofnun Sinfóníuhljómsveitar Íslands 1950, áfram var því mætt af ámóta dalamennsku og fyrr. Andsnúnir sögðu slík monthús ekki vera fyrir Íslendinga. Áfram sýndu stjórnvöld hugmyndum um tónlistarhús lítinn áhuga – hlutverk SUT fólst í að þoka ráðamönnum og almenningi til skilnings á málefninu. Undir aldamótin 2000 fór að rofa til, baráttan eignaðist talsmann í Birni Bjarnasyni þ.v. menntamálaráðherra og í kjölfarið lýsti ríkisstjórnin stuðningi við málið. Árið 2002, hinn 11. apríl, var undirritað samkomulag milli ríkis og borgar um að vinna að því að reisa tónlistarhús, húsið yrði tilbúið í lok árs 2006. Þar var kveðið á um að einkaaðilar skyldu byggja og reka húsið, en borg og ríki leggðu fjármuni til reksturs árlega. Þá hófst forvinna að byggingunni. Samkeppni um útlit, byggingarframkvæmd og rekstur – nýjar tímasetningar sem miðuðu við að húsið opnaði 2009. Portus, félag Björgólfs Guðmundssonar varð fyrir valinu. Byggingahraðinn varð annar en ætlað var og hrunið kom í veg fyrir opnun 2009. Til stóð að hætta framkvæmdum, en þá kom til dirfska, sem fólst í ákvörðun yfirvalda um að halda áfram, þar fóru fyrir; Katrín Jakobsdóttir menntamálaráðherra og Hanna Birna Kristjánsdóttur borgarstjóri. Þá verður að geta samstöðu margra, sem héldu réttilega fram að byggingin eyðilegðist við að standa sem gapandi stekkur um ókomin ár.

Traustir stuðningsaðilar Samtakanna
Samtök um tónlistarhús hafa frá byrjun átt að trausta stuðningsaðila. Þar í flokki eru einlægir áhugamenn um tónlist, fjöldi listamanna, sem gefið hafa vinnu sína á tónleikum, við upptökur sem gefnar hafa verið út í nafni SUT. Þá gleymist ekki fjöldi fyrirtækja og einstaklinga, sem styrkt hafa Samtökin með stórum fjárhæðum af ýmsu tilefni. Ekki verður og litið framhjá þeim sem í ræðu og riti héldu uppi baráttu fyrir húsinu.Ekki má heldur gleyma öllum formönnum og stjórnum samtakanna frá upphafi, sem unnið hafa mikið starf í sjálfboðavinnu.

SUT slitið – nýr styrktarsjóður
Nú eru tímamót; með tilkomu Hörpu er hlutverki SUT lokið. Þeir peningar sem safnast hafa á löngum tíma verða að styrktarsjóði, sem styrkja mun sköpunarstarf í Hörpu, þetta er ákvörðun aðal- og fulltrúaráðsfundar Samtakanna frá því í október 2009. Sjóðurinn mun heita; Styrktarsjóður SUT og Ruth Hermanns, en Ruth ánafnaði öllum eignum sínum málstaðnum. Sjóðurinn mun starfa innan Hörpu og í stjórn eru fulltrúar þriggja fagfélaga tónlistarmanna; FÍH, STEF, FÍT, fulltrúi frá Sinfóníuhljómsveit Íslands og tónlistarstjóri Hörpu. Sjóðurinn veitir tvo styrki árlega til tónlistarmanns eða -hóps. Styrkþegi er skuldbundinn til að halda tónleika í viðeigandi sal Hörpu. Fyrstu tónleikar af þessu tilefni verða að vori 2012. Það er mat stjórnar SUT, að þannig sé peningunum best varið; til sköpunar nýrra landvinninga í tónlist. Stofnfé Styrktarsjóðsins verður um 120.000.000 kr. Nánari upplýsingar um sjóðinn er að finna á heimasíðum FÍH, FÍT, STEFS og Hörpu.

Stuðningsaðilum boðið á tónleika í Hörpu
Nú er ástæða til að gleðjast yfir glæsilegu tónlistarhúsi. Það er ánægjulegt að segja frá því að 19. ágúst. nk. kl. 20:00, verður styrktaraðilum SUT boðið á tónleika í Hörpu. Á efnisskrá er m.a. Mozart flautukonsert með Stefáni Ragnari Höskuldssyni, flautuleikara hjá Metropolitan óperunni í New York. Þá verður og afhjúpaður minnisvarði, koparskjöldur þar sem Samtökum um tónlistarhús – stuðningsaðilum eru færðar þakkir fyrir 28 ára baráttu. Næstu daga mun þeim berast boðsbréf á þennan viðburð og nánari upplýsingar um slit Samtakanna og stofnun Styrktarsjóðsins.

Ný viðmið
Það eru tímar sundurþykkju í gjörvallri veröld – tilgangsleysi og fátækt eru hlutskipti margra – við snúum ekki til baka með það sem íþyngir okkur í veraldlegum og andlegum efnum – en til að halda vöku okkar er mikilvægt að við missum ekki sjónar á því sem við þó höfum. Þetta er inntak tónlistar – og tónlistin ber í sér eðli viljans. Sá sem kynnist því eðli, veit að hann getur breytt sjálfum sér til hins betra og þannig verður til afl sem leiðir til betra samfélags.
Harpan ber með sér vortíð og nýja tíma – tíma sem færa okkur áður óþekkt viðmið og lífsgæði. Nú berst tónlistin til okkar óhindrað í glæstum sölum. Nú þarf að efla sköpun tónlistar í húsi sem við öll gerum tilkall til, þangað getum við sótt styrk, sem eflir okkur til nýrra átaka. Til hamingju með Hörpu – heiðskíra von um framtíð.

Page 20 of 37« First...10...1819202122...30...Last »