Author Archives: vefstjóri BÍL

Dagskrá Aðalfundar BÍL 2020

  1. janúar síðastliðinn var aðildarfélögum BÍL sent fundarboð aðalfundar 2020. Fundurinn verður haldin í Iðnó laugardaginn 29. Febrúar og hefst klukkan 14:00.

Dagskrá:

  1. Kosning fundarstjóra og fundarritara
  2. Lögmæti fundarins kannað og staðfest
  3. Fundargerð síðasta aðalfundar
  4. Skýrsla forseta um starf BÍL 2019
  5. Ársreikningar 2019
  6. Lagabreytingar
  7. Kosning forseta
  8. Kosning tveggja skoðunarmanna reikninga
  9. Starfsáætlun 2020
  10. Önnur mál

 

Ekki liggja fyrir fundinum neinar tillögur að lagbreytingu.

Aðalfund BÍL fer fram skv. lögum Bandalagsins, sem eru aðgengileg á heimasíðunni. Minnt er á að auk stjórnarmanns getur hvert aðildarfélag tilnefnt fjóra fulltrúa til setu á aðalfundinum með atkvæðisrétt, þannig að hvert aðildarfélag fer með fimm atkvæði. Sambandsfélag getur að auki tilnefnt einn fulltrúa fyrir hvert sjálfstætt starfandi félag innan sambandsins. Allir félagsmenn hafa seturétt á aðalfundi og er hvatt til þess að aðildarfélögin augýsi og hvetji félagsmenn til að mæta.

Samkvæmt lögum BÍL skal á aðalfundi annað hvert ár kjósa forseta og skoðunarmenn reikninga. Framboð/tillögur til þessara embætta þurfa að hafa borist stjórn eigi síðar en viku fyrir boðaðan aðalfund.

Ársskýrsla FÍLD starfsárið 2019-2020

Stjórn FÍLD:

Formaður: Irma Gunnarsdóttir.
Gjaldkeri: Guðmundur Helgason.
Ritari: Guðmunda Pálmadóttir.
Meðstjórnandi: Bryndís Einarsdóttir. Meðstjórnandi: Ingunn Elísabet Hreinsdóttir. Varamaður: Valgerður Rúnarsdóttir. Varamaður: Sigrún Ósk Stefánsdóttir.

Bryndís flutti erlendis í september 2019. Sigrún Ósk hefur gengt starfi meðstjórnanda síðan.

FÍLD á fulltrúa í eftirtöldum stofnunum/bandalögum:

Bandalag Íslenskra Listamanna: Irma Gunnarsdóttir.
Íslenski Dansflokkurinn: Anna Norðdahl. Varamaður: Guðmundur Helgason. Sviðslistasamband Íslands: Irma Gunnarsdóttir. Varamaður: Guðmundur Helgason. Fulltrúaráð Listahátíðar í Reykjavík: Irma Gunnarsdóttir. Varamaður: Ólöf Ingólfsdóttir. Gríman – Íslensku Leiklistarverðlaunin: Einn fulltrúi í Grímunefnd.

Aðalfundur FÍLD var haldinn 27.janúar 2019. Irma Gunnarsdóttir var endurkjörin sem formaður. Fráfarandi stjórnarmeðlimir voru Hildur Ólafsdóttir ritari, Anna Norðdahl meðstjórnandi og Guðrún Selma Sigurbjörnsdóttir varamaður. Núverandi stjórn þakkar þeim fyrir óeigingjörn störf í þágu félagsins.

Stjórn FÍLD fundaði að jafnaði með eins mánaðar millibili á árinu. Utan þess var fjallað um mál sem hæst báru hverju sinni í gegnum tölvupóst, síma og facebooksíðu stjórnar. Stjórn fundaði einnig nokkrum sinnum með skólastjórnendum listdansskólanna, sérfræðingum menntamálaráðuneytisins og skólastjórnendum MH vegna stöðu framhaldsskólastigs í listdansi en samningar vegna kennslu á framhaldsskólastigi eru lausir frá 1.júlí 2020.

Kjaramál dansara og danshöfunda

FÍLD hefur átt í góðu samstarfi við FÍL – stéttarfélag sviðslistafólks síðastliðið ár.     Birna Hafstein formaður FÍL hefur sýnt kjarabaráttu dansara mikinn stuðning á árinu og hefur hún beitt sér af fullum krafti f.h. dansara í kjarabaráttu við ríkið og stofnanaleikhúsin. Einnig má finna fyrir samstöðu með dönsurum meðal sviðslistafólks innan FÍL en til marks um samstöðuna sendi aðalfundur FÍL frá sér ályktun til stofnannaleikhúsanna þar sem krafist er að dansarar og danshöfundar fái greitt fyrir sína vinnu í leikhúsunum skv. lögbundnum kjarasamningum, líkt og aðrar stéttir leikhúsanna.

Sviðslistafélögin FÍLD, FÍL, DFÍ og SL ásamt Dansversktæðinu tóku höndum saman á árinu og mynduðu þrýstiafl til stuðnings kjarabaráttu dansara. Sent var bréf til stjórnenda stofnanaleikhúsanna þar sem þrýst var á um úrbætur og krafist launajafnréttis. Það er óþolandi að danslistarfólk skuli ekki búa við sömu kjör og sambærilegar stéttir í leikhúsunum. Ályktanir og ákall um að dansarar og danshöfundar fái lögbundna kjarasamninga hafa einnig verið sendar til kjara- og mannauðssýslu ríkisins en það er í höndum þeirra að lögbinda kjarasamninga við stofnanaleikhúsin fyrir danslistarfólk. Vonandi verður þess ekki langt að bíða að samningarnir líti dagsins ljós. Baráttan heldur áfram af fullum krafti. Við krefjumst réttlætis og jafnréttis!

FÍLD á vettvangi BÍL

Formaður FÍLD sækir mánaðarlega stjórnarfundi BÍL og er þar talsmaður listdansmála. BÍL starfar skv. starfsáætlun stjórnar þar sem áhersla er á samtal og samráð um málefni listamanna og listgreina við aðila sem stýra málaflokknum hjá ríki og borg. Samráðsfundur BÍL með menntamálaráðherra og sérfræðingum ráðuneytisins var haldinn í ráðherrabústaðnum við Tjarnargötu í lok nóvember og samráðsfundur með borgarstjóra og fulltrúum borgarinnar fór fram í byrjun desember í Höfða. Á báðum þessum fundum vakti undirrituð athygli ráðamanna á bágborinni stöðu listdansnáms í menntakerfinu sem og óviðunandi kjörum danslistarfólks í stofnannaleikhúsunum.

FÍLD hefur unnið að því hörðum höndum undanfarin ár að vekja athygli ráðamanna á stöðu listdansnáms í menntakerfinu en því miður þokast málin hægt áfram. Á umræddum fundum benti undirrituð á stöðu listdansnámsins í stjórnsýslunni og því hróplega misræmi sem blasir við í styrkveitingum með listnámi frá ríki og borg. Ítrekað hefur FÍLD kallað eftir reglugerð utan um listdansnám skv. aðanámsskrá og var enn og aftur vakin athygli á málinu á báðum þessum fundum. Vegna skorts á lagaumgjörð utan um listdansnám sér borgin sér ekki fært að greiða með grunnnáminu að svo stöddu en borgarstjóri lýsti yfir áhuga á að gera þríhliða samning um kennslu grunnnáms í listdansi með ríki, borg og listdansskólum þegar lagaumgjörð þess efnis kemur frá ríkinu. Málið liggur nú hjá menntamálaráðherra og mun FÍLD halda áfram að ýta á eftir málum.

Á báðum þessum samráðsfundum voru kjör listafólks rædd. BÍL fer fram á að fjöldi starfslauna listamanna verði hækkaður sem og að starfslaunin sjálf verði hækkuð í takt við almenna launaþróun í landinu. Á fundi með borgarstjóra töluðu formenn FÍL og FÍLD fyrir bættum kjörum danslistarfólks. Vakin var athygli á að jafnlaunastefna Reykjavíkurborgar er virt að vettugi í Borgarleikhúsinu þar sem kjör danslistarfólks í Borgarleikhúsinu eru ekki sambærileg kjörum annarra stétta sviðslistafólks í húsinu. Spurningu var varpað fram til borgarstjóra um jafnlaunastefnu borgarinnar og hvort hún eigi ekki við um allar stofnanir borgarinnar ? Borgarstjóri gat ekki svarað f.h. Borgarleikhússins þar sem um sjálfseignastofnun er að ræða sem rekin er af LR en ekki borginni.

 

Þó alltaf megi gera betur þá ber að þakka þau framfaraskref sem tekin eru. Formaður FÍLD þakkaði borginni fyrir stuðning við Dansverkstæðið á árinu og einnig fyrir að gera Reykjavík dansfestival að einni af sex borgarhátíðum Reykjavíkur næstu þrjú árin. Stuðningur borgarinnar í þeim efnum er þakkarverður og til mikilla bóta fyrir sjálfstætt starfandi danslistarfólk.

FÍLD á vettvangi SSÍ

Nokkrir fundir voru haldnir á árinu hjá Sviðslistarsambandi Íslands og mætti formaður á fundina f.h. FÍLD. Skipað var í Grímunefnd á vordögum fyrir yfirstandandi leikár auk þess sem fundað var um framkvæmd Grímunnar og regluverk hennar. Gríman sjálf fór svo fram í byrjun júní með pompi og prakt og var uppskera danslistarinnar ríkuleg.

Frumvarp til laga um sviðslistir var samþykkt á alþingi þann 17.desember. Starfsemi Íslenska dansflokksins er nú loks bundin í lög, bravó!

Formaður FÍLD ásamt formönnum aðildarfélaga SSÍ sátu samráðsfundi á vegum SSÍ á árinu þar sem frumvarp til laga um sviðslistir var rætt. Frumvarpið fór í gegnum nokkrar breytingatillögur þar til að það var að lokum samþykkt á alþingi í lok árs. Með nýju sviðslistalögunum er kominn sambærilegur lagarammi utan um sviðslistir eins og t.d. til er fyrir bókmenntir, myndlist og tónlist. Helstu nýmæli í lögunum er að í fyrsta sinn er lögfest ákvæði um Íslenska dansflokkinn. Það er mikið fagnaðarefni að ný sviðslistalög nái yfir starfsemi Íslenska dansflokksins og er staða dansflokksins nú betur tryggð til framtíðar en áður. Af lögunum er ljóst að litið er svo á að Íslenski dansflokkurinn sé sjálfstæð listastofnun líkt og Þjóðleikhúsið. Vonandi verða lögin til þess að Íslenski dansflokkurinn fái viðunandi vinnuaðstöðu í náinni framtíð. Vonandi verða nýju lögin til þess að danshús rísi á Íslandi í náinni framtíð en lagarammi Þjóðleikhússins og Íslenska dansflokksins er áþekkur. Aðstöðumismunur þessara ríkisstofnanna er hinsvegar áberandi mikill.

 

Barnamenningarhátíð 2019                                                                              Árleg hátíðarsýning FÍLD á opnunardegi hátíðarinnar

Félag íslenskra listdansara stóð fyrir hátíðarsýningu í samstarfi við Barnamenningarhátíð þann 9.apríl og var sýningin, líkt og undanfarin ár, liður í opnunardegi hátíðarinnar. Listdansskólum innan FÍLD var boðin þátttaka í sýningunni og var þátttaka skólanna mjög góð en um 250 nemendur tóku þátt í sýningunni. Stjórnendur Barnamenningarhátíðar voru mjög ánægðir með dansviðburðinn í ár sem og undanfarin ár og er óhætt að segja að sýningin sé mikil lyftistöng fyrir skólasamfélag listdansskólanna. Forsvarsmenn Barnamenningarhátíðar hafa óskað eftir áframhaldandi samstarfi við FÍLD vegna komandi hátíðar. FÍLD endurtekur því leikinn, blásið verður til dansveislu á opnunardegi Barnamenningarhátíðar, þann 21.apríl næstkomandi. Stjórnendur listdansskóla eru beðnir um að tilkynna þátttöku skóla á netfangið formadur@dance.is fyrir 25.mars næstkomandi.

Nýstúdent af listdansbraut MH fékk viðurkenningu frá FÍLD fyrir framúrskarandi námsárangur í listdansgreinum
  

Á vordögum fór fram útskrift frá MH að venju. Á undanförnum árum hafa dansnemar listdansskólanna útskrifast þaðan með stúdentspróf af listdansbraut. Fjölmörg fagfélög veita nýstúdentum bókarverðlaun og viðurkenningar fyrir námsárangur á stúdentsprófi og hefur FÍLD nú veitt slík verðlaun í þrígang, við útskriftir á árunum 2017, 2018 og 2019. Það var Rebekka Sól Þórarinsdóttir nýstúdent af listdansbraut MH sem hlaut viðurkenningu FÍLD síðastliðið vor. Fékk hún ævisögu Helga Tómassonar að gjöf fyrir framúrskarandi námsárangur í listdansgreinum og heillaóskir frá félaginu.

Formleg opnun Dansverkstæðisins fór fram 30.ágúst.

Starfsemi Dansverkstæðisins fór vel af stað í nýja húsnæðinu að Hjarðarhaga 47. Formleg opnun fór fram í lok sumars þar sem fjölmargir heiðruðu samkomuna með nærveru sinni, þar á meðal Lilja Alfreðsdóttir menntamálaráðherra og Dagur B. Eggertsson borgarstjóri. FÍLD færði Dansverkstæðinu ævisögu Helga Tómassonar og blóm í innflutningsgjöf með heillaóskum frá félaginu. Verkefnastjórar Dansverkstæðisins kynntu metnaðarfulla dagskrá vetrarins, boðið var upp á léttar veitingar og í boði var dagskrá með ýmsum dansuppákomum. Opnunarhátíðin heppnaðist mjög vel og er ánægjulegt að sjá starfsemi Dansverkstæðisins blómstra í nýju húsakynnunum.

Framhaldsskólastig í listdansi

Á árinu vann undirrituð að nýjum brautar- og áfangalýsingum fyrir Listdansbraut MH en uppfæra þurfti eldri námslýsingar úr aðalnámsskrá til samræmis við gildandi viðmið hjá Menntamálastofnun fyrir nám á framhaldsskólastigi.

Nýjar brautar- og áfangalýsingar voru unnar fyrir menntamálaráðuneytið og MH í samstarfi við skólastjórnendur listdansskólanna og er almenn ánægja meðal skólastjórnenda hvernig til hefur tekist. Búið er að endurskoða námið og aðlaga það betur að þörfum listdansnema. Nýju náms- og brautarlýsingarnar eru nú í staðfestingarferli hjá Menntamálastofnun en stefnt er að því að hefja kennslu samkvæmt þeim haustið 2020 ef samningar nást við ríkið um kennsluna.

Hvernig samið verðu við listdansskólanna á vordögum 2020 er óljóst að svo stöddu en samkvæmt nýjum lögum um opinber fjármál þarf öll aðkeypt þjónusta ríkisins að fara í opinbert útboð og fellur starfsemi listdansskólanna undir þau lög. Listdansskóli Íslands, Danslistarskóli JSB og Klassíski Listdansskólinn hafa lýst yfir áhuga á að bjóða í námið sameiginlega og hafa listdansskólarnir lagt fram tillögur til ráðuneytisins þess efnis. Tillögurnar eru nú til skoðunar hjá menntamálaráðuneytinu og vonum við að ráðherra taki tillögunum vel. Farið er fram á aukið fjárframlag með náminu en hvernig útboði á listdansnámi verður nákvæmlega háttað veit enginn.

 

Eins og fram hefur komið þá hefur FÍLD gagnrýnt lagaumhverfi listdansnámsins harðlega en formaður skrifaði m.a. grein í Morgunblaðið á haustmánuðum sem varpar ljósi á það misrétti sem listgreinin býr við er kemur að styrkveitingum með náminu frá ríki og borg. Hvernig ráðherra mun bregðast við öllum ábendingunum frá FÍLD verður bara að koma í ljós. Við vonum að hún taki ábendingum okkar vel og leggi sitt af mörkum til að bæta stöðu listdansnámsins í menntakerfinu.

Undankeppni Dance World Cup fór fram á Íslandi í fyrsta sinn þann 30.mars á Stóra sviði Borgarleikhússins

Einn af stærstu dansviðburðum dansnema á árinu var undankeppni Dance World Cup. Þátttakan í keppninni fór fram úr björtustu vonum og var magnað að fylgjast með fjölda dansnema frá dansskólum víðsvegar að af landinu spreyta sig í fjölbreyttum keppnisflokkum keppninnar. Stjórn FÍLD lagði sitt að mörkum og hjálpaði til við undirbúning og skipulag keppninnar en umboðsaðili og aðalskipuleggjandi keppninnar á Íslandi, Chantelle Carey, óskaði eftir aðstoð frá stjórn FÍLD. Keppnin tókst í alla staði vel. Fjöldi íslenskra dansnema náði að vinna sér inn þátttökurétt í aðalkeppninni en ríflega 150 keppendur frá Íslandi tóku þátt í aðalkeppni DWC sem fram fór í Braga í Portúgal síðastliðið sumar. Skemmst er frá að segja að íslensku keppendurnir voru landi og þjóð til sóma og komu reynslunni ríkari heim. Undankeppni DWC í ár fer fram þann 9.febrúar næstkomandi á Stóra sviði Borgarleikhússins og verður gaman að fylgjast með afrekum nemenda á sviðinu í ár. Hlökkum til!

 

SÓLÓ undankeppni Stora Daldansen

fór fram á Nýja sviði Borgarleikhúsins sunnudaginn 20.október

 

FÍLD hefur á undanförnum árum staðið fyrir SÓLÓ undankeppni í klassískum listdansi fyrir aðalkeppnina Stora Daldansen. Undankeppnin er mikil lyftistöng fyrir klassíska listdansinn hérlendis og er hún mikilvægur vettvangur fyrir íslenska listdansnema til þess að spreyta sig á krefjandi sólóhlutverkum klassískra ballettverka. Þátttökurétt í undankeppnina hafa 16 ára og eldri listdansnemar í listdansskólum innan Félags íslenskra listdansara. Alls tóku 14 nemendur þátt í keppninni í ár og var almenn ánægja með hvernig til tókst. Mjög gaman var fyrir nemendur að fá tækifæri til að spreyta sig á Nýja sviði Borgarleikhússins og var umgjörð keppninnar til fyrirmyndar. Þær Ásdís Karen Árnadóttir úr Klassíska Listdansskólanum og Bergþóra Sigurðardóttir og Dagný Björk Harðardóttir úr Listdansskóla Íslands urðu hlutskarpastar í keppninni í ár og munu þær keppa fyrir Íslands hönd í aðalkeppninni sem haldin verður í Falun í Svíþjóð dagana    1.-4.apríl næstkomandi.

 

 

 

Mikil gróska og frábært dansár að baki

Það er heilmikil gróska og gerjun í gangi í íslensku danssamfélagi og má segja að danslistin teygi anga sína í allar áttir þessa dagana. Þrátt fyrir fjárskort og brothætt starfsumhverfi listdansskólanna er skólasamfélag listdansins sterkt og íslenskir dansnemar hafa mun fleiri tækifæri nú en áður.

Íslenski dansflokkurinn átti frábært ár og er að slá í gegn erlendis en starfsemi flokksins teygir sig langt útfyrir landssteinana. Starfsumhverfi sjálfstætt starfandi dansara á Íslandi er frekar erfitt en þó hefur aðstaðan lagast til muna með tilkomu Dansverkstæðisins. Boðið er upp á morguntíma á hagstæðu verði og frábæra starfsaðstöðu en styrkveitingar til danslistarfólks úr verkefnasjóðum og starfslaunasjóðum sviðslista eru alltof takmarkaðar, því þarf að breyta. Höldum áfram að skapa okkar dansumhverfi og gefumst ekki upp þótt á móti blási. Það er enginn sem skapar danslistinni farveg í landinu nema við sjálf. Nýtt ár felur í sér nýjar áskoranir, tökum fagnandi á móti 2020!

 

Að lokum,

FÍLD opnaði nýja heimasíðu á árinu og er slóðin www.felagislenskralistdansara.com . Ólöf Ingólfsdóttir hannaði síðuna fyrir FÍLD og er heimasíðan mjög vel heppnuð. Umsjónarmaður síðunnar er Sandra Ómarsdóttir. Ég vil hvetja ykkur öll til að senda mynd af ykkur á netfangið dance@dance.is vegna uppfærslu á félagatali. Allir félagsmenn eru tilgreindir í félagatali á heimasíðunni. Athugið að ef smellt er á nöfn félagsmanna opnast gluggi með mynd af viðkomandi og tengslaupplýsingum þ.e. hjá þeim sem sent hafa inn portrait mynd af sér og tengslaupplýsingar. Fréttasíðan á vefnum okkar er heldur fátækleg og vil ég hvetja félagsmenn til að nýta sér vefinn með því að senda fréttatilkynningar af dansviðburðum eða öðru fréttnæmu á netfangið dance@dance.is . FÍLD er einnig með facebooksíðu og deilir þar danstengdu efni.

Dags. 20.01 2020

f.h. stjórnar

Irma Gunnarsdóttir                                                                                         formaður FÍLDæsins﷽﷽﷽﷽﷽taðan lagast til muna með tilkomu Dansverkstlegt er að knar eru af borginniiðruðu samkomuna með nærveru sinni, þar

Fundarboð – Aðalfundar BÍL 2020

Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna 2020, verður haldinn laugardaginn 29. Febrúar í Iðnó og hefst hann kl. 14:00.

 

Aðalfundur fer fram skv. lögum BÍL og eru þau aðgengileg á heimasíði Bandalagsins.

http://bil.is/um-bil/log-fyrir-bil

 

Minnt er á að auk stjórnarmanns getur hvert aðildarfélag tilnefnt fjóra fulltrúa til setu á aðalfundinum með atkvæðisrétt . Hvert aðildarfélag fer því með fimm atkvæði. Sambandsfélag getur auk þess tilnefnt einn fulltrúa fyrir hvert sjálfstætt starfandi félag innan sambandsins. Tilkynning um fulltrúa á fundinn þarf að berast forseta viku fyrir fundinn, en rétt að árétta að allir félagsmenn aðildarfélaganna hafa rétt til setu á fundinum með málfrelsi og tillögurétt. Því er hvatt til þess að aðildarefélögin auglýsi fundinn á heimasíðum sínum.

 

Dagskrá fundarins, tilllaga stjórnar að lagabreytingum og starfsáætlun mun verða send út tveim vikum fyrir fund.

 

Tilkynning um fundinn hefur verið sett á heimasíðu BÍL

 

Virðingarfyllst

Erling Jóhannesson

Forsetil Bandalags ísl. listamana

Evrópu þingið samþykkir lög um höfundarrétt

Þing Evrópusambandsins hefur samþykkt lög sem vernda höfundarétt á netinu. Þetta er gríðarlega mikilvægur áfangi í réttindabaráttu listamann fyrir sjálfsögðum greiðslum fyrir vinnu sína. Athygglisvert er að í umfjöllun fjölmiðla hér á landi hefur öll áherslan verið á hversu umdeild þessi lagasetning er og einörð andstaða ákveðinna stjórnmálaafla, sem hafa fylkt sér um hagsmuni stórfyrirtækja til dreifingar á höfundarvörðu efni, frekar en sjálfsögðum rétti listamanna að fá tekjur af verkum sínum. Það má lesa nánar um lögin hér.

Fyrsta úthlutun Barnamenningarsjóðs

Barnamenningarsjóður Íslands var stofnaður á Þingvöllum í tilefni aldarafmælis fullveldisins18. júlí 2018.

Hlutverk sjóðsins er að styðja fjölbreytta starfsemi á sviði barnamenningar með áherslu á sköpun, listir og virka þátttöku barna í menningarlífi. Verkefni, sem auk ofangreindra þátta, stuðla að lýðræðislegri virkni barna í samfélaginu eða taka að öðru leyti mið af inntaki Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna hafa sérstakt vægi. Einnig þau verkefni sem unnin eru í nánu samstarfi aðila, svo sem menningarstofnana, skóla, listafólks og félagasamtaka.

Einungis er veitt úr sjóðnum einu sinni á ári. Næsti umsóknarfrestur verður í lok mars 2020.

Umsóknum og lokaskýrslum skal skila á rafrænu formi.

Umsóknarfrestur rennur út 1. apríl 2019 kl. 16.00.

Upplýsingar og umsóknargögn er að finna á síðu Barnamenningarsjóðs

Ársskýrsla Stjórnar BÍL starfsárið 2018

Sjórn Bandalags íslenskra listamanna hélt 10 stjórnarfundi á árinu. Stjórn BÍL er skipðu formönnum aðildarfélaga bandalgsins. Eftirtaldi skipuðu stjórn bandalagsins í umboði sins félaga á árinu og í kjölfarið er listi þeirra einstaklinga sem tóku að sér trúnaðarstörf á þess vegum

  • Arkitektafélag íslands; AÍ – Helgi Steinar Helgason, formaður
  • Danshöfundafélag Íslands; DFÍ – Katrín Gunnarsdóttir, formaður, varamaður Katrín Ingvadóttir / Tinna Grétarsdóttir
  • Félga íslenskra Hljómlistamanna; FÍH – Gunnar Hrafnsson, formaður, tók við af Birni Th Árnasyni haustið 2018.
  • Félag Íslenskra leikara; FÍL – Birna Hafstein, formaður
  • Félag íslenskra listdansara; FÍLD – Irma Gunnarsdóttir, formaður, varamaður Guðmundur Helgason/Anna Norðdahl
  • Félag íslenskra tónlistarmanna; FÍT – Hlín Pétursdóttir Behrens, formaður, varamaður Hallveig Rúnarsdóttir
  • Félag kvikmyndagerðarmanna; FK – Fahad Jabali, formaður, varamenn: Anna
  • Þóra Steinþórsd / Jóhannes Tryggvas.
  • Félag leikmynda og búningahöfunda ; FLB – Rebekka Ingimundardóttir, formaður.
  • Félag leikskálda og handritshöfunda; FLH – Margrét Örnólfsdóttir, forrmaður, varamaður: Salka Guðmundsdóttir/Huldar Breiðfjörð
  • Félag tónskálda og textahöfunda; FTT – Bragi Valdimar Skúlason, formaður
  • Rithöfundasamband Íslands; RSÍ formaður Karl Ágúst Úlfsson , formaður, Tók við af Kristínu Helgu Gunnarsdóttur á vormánuðum, varamaður Vilborg Davíðsdóttir
  • Samband íslenskra myndlistarmanna; SÍM – Anna Eyjólfsdóttir, formaður, Tók við af Jónu Hlíf á vormánuðum, varamaður Starkaður Sigurðsson
  • Samtök kvikmyndaleikstjóra; SKL – Dagur Kári Pétursson, formaður, tók við af Friðriki Þór Friðrikssyni á vormánuðum.
  • Tónskáldafélag Íslands; TÍ, – Þórunn Gréta Sigurðardóttir, formaður, varamaður: Þuríður Jónsdóttir

Stjórnin hefur skipt með sér verkum með þeim hætti að Margrét Örnólfsdóttir hefur gengt starfi ritara stjórnar, Björn Th Árnason stöðu gjaldkera þar til hann lét af störfum á haustmánuðum og við tók Gunnar Hrafnsson. Friðgeir Kristinsson hefur séð um bókhald Bandalagsins og endurskoðandi er Helga Þorsteinsdóttir. Skoðunar menn reikninga 2018 voru Ragnheiður Tryggvadóttir og Guðmundur Helgason.

 Fulltrúar BÍL í nefndum og ráðum (jan 2019)

Menningar- íþrótta og tómstundaráð Rvk.

  • Erling Jóhannesson Áheyrnarfulltrúi
    • Birna Hafstein                   varamaður
    • Bragi Valdimar Skúlason varamaður

Fulltrúar BÍL í faghóp menningar-íþrótta og tómstundaráðs.

  • Hávar Sigurjónsson – leikstjóri/leikskáld formaður
    • Varamaður: María Ellingssen Leikari/leikstjóri
  • Pétur Grétarsson – Tónlistarmaður
    • Varamaður: Helga Þórarinsdóttir – Tónlistarmaður
  • Sólveig Pálsdóttir – Rithöfundur
    • Varamaður: Sigurlín Bjarney Gísladóttir -Rithöfundur
  • Ástríður Magnúsdóttir – Myndlistarmaður
    • Varamaður: Sigtryggur Baldvinsson – Myndlistarmaður

Kvikmyndaráð

  • Margrét Örnólfsdóttir 10. 2016 – 14. 10. 2019
    • Bergsteinn Björgúlfsson varamaður

 Fulltrúaráð listahátíðar

  • Erling Jóhannesson

Stjórn listamannalauna

  • Hlynur Helgason   10.2015 – 10.10.2019
    • Hlín Gunnarsdóttir varamaður

Stjórn Skaftfells

  • Anna Eyjólfsdóttir
    • Erling Jóhannesson varamaður

Fagráð Íslandsstofu

  • Erling Jóhannesson

List án landamæra                 

  • Margrét Pétursdóttir – tók við af Eddu Björgvinsdóttur á miðju sumri 2019

Listráð Hörpu

  • Ásmundur Jónsson

Umsagnarnefnd vegna heiðurslauna Alþingis

  • Páll Baldvin Baldvinsson 10.2017
    • Þórunn Gréta Sigurðardóttir varamaður

Höfundarréttarráð

  • Erling Jóhannesson   08.2018 – 01.08.2022

Sérfræðinganefnd KKN

  • Signý Pálsdóttir (verkefni)                  2017 – jan. 2020
  • Sigtryggur Magnason (ferðastyrkir) 2017 – jan. 2020

Stjórn Barnamenningarsjóðs

  • Áslaug Jónsdóttir
    • Erling Jóhannesson, varamaður

Starfshópur um málverkafalsanir

  • Jón B. Kjartanss. Ransu 2014
    • Kolbrún Halldórsdóttir varamaður

Samstarfshópur um sóknaráætlun höfuðborgarsvæðisins

  • Erling Jóhannesson

„List fyrir alla“ – Samráðshópur                  

  • Hildur Steinþórsdóttir
  • Davíð Stefánsson

„List fyrir alla“ – Valnefnd                 

  • Agnes Wild vor 2017
  • Áslaug Jónsdóttir
  • Benedikt Hermannsson, varamaður

Austurbrú – fagráð menningar                 

  • Tinna Guðmundsdóttir. okt 2018.

 Starfshópur mmrn um starfsemi miðstöðva listgreina og hönnunar

  • Kolbrún Halldórsdóttir 2017

Menningarsjóður Guðjóns Samúelssonar

  • Erling Jóhannesson

Nordisk kunstnerrad

  • Erling Jóhannesson

Samstarfið við stjórnvöld

Samtal Bandalags íslenskra listamanna við ráðuneyti Menningarmála fór nokkuð brösulega af stað í byrjun árs. Helgaðist það af ýmsu. Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur var nýtekin við og greinilegt að að margir enda voru óhnýttir í upphafi, auk þess sem mikið álag var á ráðuneytinu vegna stöðu grunnskólakennara. Fyrsti fundur með embættismönnum ráðuneytisins náðist ekki fyrr en í lok mars. Á þeim fundi var gengið eftir frágangi samnings við BÍL, sem hafði staðið óendurnýjaður frá jan. 2017 en samnignurinn lá tilbúinn, en ósamþykktur í fjármálaráðuneyti. Á þessum fundi var ákveðið að fresta afgreiðslu samráðsfundar ráðuneytisins og stefna frekar á samtal og þátttöku ráðuneytisins í Listþingi á haustmánuðum, var það í samræmi við málflutning innan stjórnar BÍL um að þrengja baráttumál bandalagsins og einbeita sér að samtali við ráðuneytið um launasjóðin og starfskjör greinarinnar. Ráðuneytið hét því að ganga frá samningnum við BÍL eins fljótt og auðið væri. Ráðuneytið bar fyrir sig nýjum lögum um opinber fjármál sem væru að valda þessu töfum á samningi. Samningurinn var svo tilbúin til undirritunar á á Listþinginu en Ráðuneytið hóf engu að síður að greiða út samkvæmt óundirrituðum samningi fyrr.

Barnamenningarsjóður

Barnamenningarsjóður var stofnaður með lúðrablæstri á Þingvöllum í sumar, og hafa menn oft blásið í lúðra af minna tilefni en. Barnamenningarsjóður er hýstur í forsætisráðuneytinu og á BÍL fulltrúa í stjórn hans og hefur tekið þátt í mótun verklagsreglna sjóðsins. Sjóðurinn er stofnaður og fjármagnaður til fimm ára, en vonandi er þetta bara upphafið af myndarlegu og farsælu barnamenningarstarfi sem verði langlíft, en ljúki ekki bara í átaks lok.

Listþing

Var haldið laugardaginn 24.november. Í upphafi var stefnt að því að hafa það í kring um 90 ára afmæli BÍL sem var í september. En vegna dráttar á samningum við Menningar- og menntamálaráðuneytið frestaðist þetta fram úr hófi og var ekki haldið fyrr en 24. November. Uppleggið á þinginu var að safna í sarp hugmyndum listamanna um starfslaunin og verkefnasjóðina. Fámennt var á þinginu um fjörtíu mans skráðir og misvel mætt eftir greinum. Verið er að fylla upp í þau göt í eftirvinnlsu þingsins svo við getum kortlagt kröfur okkar og byggt undir samtali við hið opinbera. Það er afgerandi samhljómur meðal listamanna að starfslaunaumhverfið sé komið að þolmörkum og verulega þurfi að gefa í. Eins og fyrr segir voru starfsmenn ráðuneytisins þátttakendur í þinginu. Fyrir liggur að draga saman niðurstöðu þessara gagna og vonandi verða þau okkur vopn í baráttunni fyrir bættu umhverfi listamanna.

Samráðsgáttin og umsagnir.

BÍL veitti umsögn um alls 10 þingmál, frumvörp til laga og þingsályktanir á árinu. Starfsárið hófst á rýni á fjármáláætlun ríkisstjórnarinnar sem leggja þarf fram samkvæmt lögum um opinber fjármál. Erfitt er að greina fjármálaáætlun því hún tekur bara til stóru myndarinnar, en tækifærið er engu að síður gott til að brýna áherslumálin og BÍL lagði mesta áherslu á aukið fjármagn til starfslauna- og verkefnasjóða í gagnrýni sinni. Í kjölfarið fékk forseti fundi bæði með Allsherjarnefnd og menntamálanefnd og Efnahagsnefnd. Þar sem fékkst góður timi til að fara yfir stöðuna í starfsumhvefi listamanna. Vonast er til að framhald verði á þessu samtali í kjölfar nýrrar umsagnar um fjárlög 2019 og tilvonandi fjármálaáætlunar sem von er á með vorinu.

Stærsta umsögni BÍL er að sjálfsögðu umsögn þess um fjárlagafrumvarpið 2019 og í anda gagnrýni BÍL á fjármálaáætlunina var mest áhersla lögða á starfskjörin og Þetta hefur verið rauður þráðurinn í gegn um allan málflutning Bandalagsins við hið opinbera á árinu að veik staða launasjóðakerfisins sé orðin grafalvarleg. Umfram það var gerð alvarleg athugasemd við niðurskurð sem birtist í frumvarpinu til einstakra liða eins og ÍD og myndskreytingasjóð sem bókstaflega er núllaður eftir gríðarlega varnarbaráttu frá hruni. Umsögn BÍL um fjárlögin er aðgengileg á heimasíðu bandalagsins.

Varðandi samráðsgáttinina þá hefur hún að mörgu leyti verið nytsamleg til að fylgjast með og vakta frumvörp og þingmál sem ekki er óskað beinlínis eftir umsögnum, en það hefur borið við að þangað rata frumvörp sem engan vegin eru kominn á þann stað að vera umsagnarhæf. Samráðsgáttin er ekki fyrirkomulag sem getur samið frumvörp, það getur í besta falli sniðið smávægilega galla af frumvörpum, Á fundi forseta með Alsherjarnefnd var því komið á framfæri að þetta væri full verkfræðileg nálgun á samtali og oft ekki sýnilegt hvernig frumvörpin væru samin og af hverjum eða hvaða þekking lægi til grundavallar, augljósasta dæmið er sviðslistalögin sem hafnað var bókstaflega í heild sinni.

Lýsa fundur fólksins

BÍL tók þátt í Lýsu fundi fólksins á Akureyri á haustdögum. Bandalagið fór norður og Gjörningaklúbburinn flutti samstarfi við Listarsafn Akyreyrar gjörninginn AquaMaría og í kjölfarið voru umræður um listina, með þatttöku Fulltrúa listamanna, þingmans og forstjóra Listasafns Akureyrar. Samtal á forsendum listarinnar um listina. BÍL mun endurskoða þátttöku sína í þessum viðburði fyrir næstu umferð.

Reykjavíkurborg

Áætluðum samráðsfundi Reykjavíkurborgar og BÍL sem var samkvæmt hefð á daskrá á vormánuðum var frestað fram á haust af þeirri einföldu ástæðu að hann hefði annars verið nánast beint ofan í sveitastjórnarkosningar. Fundurinn var á nokkuð jákvæðum nótum og komust margar athugasemdir til skila, s.s. athugasemdir um skort á minni tónleikastöðum, rekstur Hörpunar og hversu íþyngjandi hann er tónlistarmönnum. Grunnmenntun í Dansi sem en er óleyst mál á milli sveitastjórna og ríkis og var biðlað til Boraginnar að höggva á þann hnút. Nýr meirihluti tók við í Borginni og nokkur uppstokkun var í stjórnsýslu menningarmála. Hið gamla menningar- og ferðamálaráð var lagt niður en í staðin tekið upp menningar- íþrótta- og tómstundaráð. Fundum fækkað og áheyrnarfulltrúum BÍL fækkað í einn. BÍL mótmælti þessu formlega. Þrátt fyrir þessar breytingar hefur Borgin haldið sig almennt við ferla í ákvörðunartökum á menningarsviðinu, sem að stórum hluta hafa verið mótaðir af samtali við listamenn. Ekki er hægt að merkja á samkiptum annað en vilja Borgarinnar til halda sínu striki og þiggja ráðgjöf sérfræði þekkingar BÍL í list og menningaruppbyggingu Borgarinnar. Enda listsköpun og menning helsta vörumekri hennar. Nýr samstarfssamningur við Borgina liggur nú á borðinu til undirskriftar.

Íslandsstofa

BÍL á fulltrúa í fagráði skapandi greina Íslandsstofu, enþá. Enginn veit hver afdrif þess verða í nýju fyrirkomulagi Íslandsstofu. Í fagráðinu sitja félagar okkar í kynningarmiðstöðvunum og eru Íslandsstofu til ráðgjafar um menningartengda hluti í sjálfsmynd þjóðarinnar. Með breyttu fyrirkomulagi er ekki vitað um afdrif skapandi greina í þessu umhverfi, en BÍL hefur gert kröfu um að eiga fulltrúa í hinu nýja viðskiptaráði íslandsstofu. Meðan listin á ekki stól við þetta borð munu okkur ekki takast að gera listina og skapandi greinar að einum af frumþáttunum í kynningu og sjálfsmynd landsins út á við. Þegar þetta er skrifað er ekki búið að opinbera fulltrúar Mennta- og menningarmálaráðuneytisins, en Utanríkisráðuneytið brást vel við og hefur þegar útnefnt tvo í ráðið úr hópi skapandi greina.

Alþjóðlegt samstarf

Einn fundur var haldin í Osló á vegum norrænu samtaka listamanna. Megin áhyggjuefni norræanna kollega okkar er nokkuð agressivur niðurskurður til menningarmál í bæði Danmörku og Svíþjóð. Það hangir saman við pólitíska hugmyndafræði og menningin virðist eiga undir högg að sækja, alvarlegur niðurskurður á stofnunum og fjármagni til starfsemi. Á vormánuðum barst BÍL erindi um þátttöku í samnorrænu verkefni undir forystu Dansk kunstnerrad sem ber heitið “Nordiske kunstnere med flerkulturel baggrund” Eftir nokkuð brokkgenga byrjun þar sem BÍL þurfti að gera athugasemdir við samtal DK við ráðuneyti menningarmála á Íslandi framhjá BÍL var þessu verkefni landað og Hlín Behrens stjórnar Íslenska hluta verkefnisisn. Circolo Scandinavo, sem BÍL á aðkomu að í gegn um norrænu samtök listamanna, hefur átt í nokkurum fjárhagsvandræðum og verið í herferð til að tryggja áframhaldandi rekstur þessa merkilag og sögufræga húss í Róm. Kolbrún Halldórsdóttir hefur verið fulltrúi Nordisk kunstnerrad í stjórn en lætur nú af störfum, sem fulltrúi þess og ráðið hefur tilnefnt Miu Törnkvist frá Svíþjóð í hennar stað. Kolbrún hefur þó ekki sagt skilið við Sircolo og býður sig fram til almennrar stjórnarsetu, þar sem reynsla hennar af þessu starfi mun nýtast vel og tengja okkur hérna á Íslandi áfram við þetta sögufræga hús.

Sameining kynningarmiðstöðva

Skömmu fyrir jól boðaði Mennta- og menningarmálaráðherra til kynningarfundar á starfi nefndar um sameiningu kynningarmiðstöðva. Forseti var boðaður á þann fund sem fulltrúi BÍL. Fulltrúi BÍL í nefndinni sem situr þar á grundvelli skipunarbréfs frá ráðherra, var ekki boðaður, svo það er ekki hægt annað en gera alvarlegar athugasemdir við það.

Í ljós kom á fundinum að tillögurnar voru ansi umfangsmeiri en lagt var upp með, því eðlilegt að forseti sé boðaður á kynninguna. Ráðherra kynnt hugmyndir sínar um stofnun menningarmiðstöðvar, einhverskona stofnun í stjórnsýslunni til þess að styrkja stjórnsýslulega stöðu listarinnarog lagði ráðherra til að stofnaður yrði starfshópur til að útfæra hugmyndirnar betur

BÍL sendi inn umsögn um það strax 4. janúar og í grunnin er BÍL nokkuð jákvætt gagnvart þessari vinnu enda verið baráttu mál BÍL til margra ára að sérstök stjórnsýsla sé næsta skref í uppbyggingu umhverfisins. Listin muni ekki ná póltiskri stöðu fyrr og við fetum okkur í áttina að stöfnun sérstaks ráðuneytis lista og menningar og á meðan það er of stór biti að kyngja fyrir ráðamenn er skynsamlegt að kjarna srjórnsýsluna með þessum hætti.

Formlegt svar eða viðbragð barst ekki úr ráðuneytinu vegna umsagnarinnar. Nefndin hefur verið skipuð og formlega upplýst um hverjir sætu í henni í þessari viku. sitja þrír fulltrúar miðstöðva og tveir frá ráðuneyti. Þegar þessi skýrsla er skrifuð er BÍL að bregðast við þessu.

Þegar BÍL sendir inn sína umsögn taldi það að sjálfgefið væri að þessi vinna yrði opnuð og umhverfið allt myndi koma að borðinu, þar sem tillögurnar ná langt út fyrir starfssvið kynningarmiðstöðva, að halda þessari vinnu áfram á forsendum þeirra eru gríðarleg vonbryggði, Svona vinna felur í sér mikla breytinga á starfsumhverfi og er mjög stefnumótandi, því verður það fólk sem valið er til þessarar vinnu að endurspegla breiðara útsýni en næst út um þennan þrönga glugga kynningarmiðstöðva. Þetta mál ratar allt inn í þessa skýrslu þar sem það á upphaf sitt á síðasta ári en er í rauninni að gerast þessa dagana.

Samstarfsyfirlýsing við Kína

Þann 1. Júní undirrtitaði BÍL samning um samstarf við CLFAC (China federation of liberty and art circles) samningurinn var undirritaður í Snorrabúð tónleikasal Söngskólans í Reykjavík. Samningurinn felur í sér viljayfirlýsingu um samstarf listamanna þjóðana og að samtökin greiði fyrir þeirri samvinnu.

Lokaorð

Við erum að ljúka nokkuð merkilegu ári, listamenn okkar hafa margi hverjir verið að blómstra og uppskera alþjólega í nánast öllum greinum. Tónlist, flutningi og tónsmíðum. Myndlist, leikhúsi, skáldskap og kvikmyndum. Varla hefur liðið vika án þess að okkur hafi borist fréttir af velgengni og verðlunum kollega okkkar í öllum greinum. En þetta gerðist ekki á einni nóttu og ekki í tómarúmi. Við erum að uppskera, eignast kynslóð vel menntaðra listamann sem hafa alist upp við sterkar fyrirmyndir, sjálfsagt og eðlilegt samtal á milli listgreina, kynslóða, samtímalistar sem og klassískra greina. Þetta er árangur uppbyggingar, Velgnegni þessara einstaklingar er hluti af breiðu og sterku samfélagi listamanna og til þess að við höldum áfram að uppskera þurfum við að rækta þann garð, garð frumsköpunar, þekkingar í list og verkgreinum.

Forseti er að ljúka sínu fyrsta ári og í upphafi skal það viðurkennt að hann hefur gefið umræðunni soldið lausann tauminn í þeim tilgangi að finna hvar hitinn er mestur og eins og fram kemur svo oft hér að ofan snýr það að launasjóðunum og kjörum. Það er því forgangsatriði og það er líka óaðskiljanlegur og líklega einn þýðingarmesti þátturinn í þessu umhverfi sem ég tala hér um að ofan. Starfslaunin eru til þess gerð hægt sé að sinna frumsköpuninn tryggja að listamenn séu úti á akrinum að yrkja. Það er ástæða til að nefna þetta í þessum lokaorðum því það má allveg merkja tilhneigingu stjórnvalda til að stýra fjármagni inn í greinina ofar í fæðukeðjunni inn í þá þætti sem tilheyra markaðshlutanum og vonast til þess að ágóðinn seytli niður til listamanna. Þetta er kanski tíðarandi stjórnmálann eða kann að vera afleiðing af því að orðræða skapandi greina nær betur til stjórnmálamanna, með fullri virðingu fyrir því ágæta hugtaki. Að fjármagn sett inn í kynningar og útgáfur skili brauðmolum niður í svörðinn. Við þurfum að styrkja orðræðuna um listina við meigum ekki tapa því tungumáli, en gróðurinn sprettu upp og því þarf að yrka í svörðinn. Annars munu komandi kynslóðir ekki taka á móti verðlaunum.

 

Við verðum að rækta garðinn okkar.

Dagskrá aðalfundar BÍL 2019

Reykjavík 1. Febrúar 2019

Aðalfundarboð BÍL 2019

  1. janúar síðastliðinn var aðildarfélögum BÍL sent fundarboð aðalfundar 2019. Fundurinn verður haldin í Iðnó laugardaginn 16. Febrúar og hefst klukkan 11:00. Í kjöfar fundarins stendur BÍL fyrir málþingi um menningar og listumfjöllun í fjölmiðlum. Stjórnandi þess er Guðni Tómasson dagskrárgerðarmaður á RUV.

Dagskrá:

  1. Kosning fundarstjóra og fundarritara
  2. Lögmæti fundarins kannað og staðfest
  3. Fundargerð síðasta aðalfundar
  4. Skýrsla forseta um starf BÍL 2018
  5. Ársreikningar 2018
  6. Lagabreytingar
  7. Kosning forseta
  8. Kosning tveggja skoðunarmanna reikninga
  9. Starfsáætlun 2018
  10. Önnur mál

 

Ekki liggja fyrir fundinum neinar tillögur að lagbreytingu.

Aðalfund BÍL fer fram skv. lögum Bandalagsins, sem eru aðgengileg á heimasíðunni. Minnt er á að auk stjórnarmanns getur hvert aðildarfélag tilnefnt fjóra fulltrúa til setu á aðalfundinum með atkvæðisrétt, þannig að hvert aðildarfélag fer með fimm atkvæði. Sambandsfélag getur að auki tilnefnt einn fulltrúa fyrir hvert sjálfstætt starfandi félag innan sambandsins. Allir félagsmenn hafa seturétt á aðalfundi og er hvatt til þess að aðildarfélögin augýsi og hvetji félagsmenn til að mæta.

Málþingið um menningar og listumfjöllun fjölmiðla verður keynnt freka þegar nær dregu með sér tilkynningum og auglýsingu.

Stúlka með greiðu.

Erindi sent Seðlabanka íslands vegna safneignar bankans, umgengni og vörslu.

Bandalag íslenskra listamanna lýsir yfir furðu sinni á þeirri ákvörðun Seðlabanka Íslands að fjarlægja verk Gunnlaugs Blöndal úr almenningsrými og koma því fyrir í geymslum bankans.

 

Þessi ákvörðun vekur margar spurningar, bæði hvað varðar safneign, umgengni og vörslu listaverka stofnunarinnar og ekki síður þá undarlegu tímaskjekkju puritanisma að ritskoða list með þessum hætti.

 

Skilningur okkar á hugmyndaheimi hvers tíma byggir að stórum hluta á verkum listamanna, skáldskap, tónlist og myndlist. Frá upphafi menningarsögu okkar hefur nakið og berskjaldað form mannslíkamans verið eitt af helstu viðfangsefnum listamanna, hefur tjáð trúarlega, pólitíska eða tilvistarlega afstöðu. Um þetta vitna mörg stærstu og mikilvægustu verk listasögunnar. Þetta verk Gunnlaugs Blöndal stendur sterkt í þessari hefð listarinnar, nærgöngul en um leið ljóðræn, djúp og falleg mynd. Mikið er það undarlegt að vera stödd á þessum stað í umræðunni í upphafi tuttugustu og fyrstu aldarinnar. Að vanvirða svo þetta fallega verk með tepruskap og puritanískum viðbrögðum.

 

Það er svo sem ekkert nýtt að listin takist á við valdið um hvað sé viðeigandi og hvað ekki. Oftast hafa þessi átök speglast í baráttu listarinnar við kirkjuna og trúarlegar hugmyndir, en kannski segir það eitthvað um samtímann að þessi tiltekna ritskoðun skuli upp sprottin í Seðlabanka Íslands, sem afleiðing af nafnlausum athugasemdum.

 

Einnig hljóta að vakna spurningar um hvernig á því standi að í geymslur Seðlabanka Íslands skuli safnast myndlist engum aðgengileg án faglegrar umsjónar. Ef það er skilningur Seðlabankans að hann eigi að sinna menningarlegu hlutverki verður það hlutverk að byggjast á faglegum grunni. Ef bankinn er að safna þjóðargersemum í hirslur sínar ætti það að gerast með formlegri stofnun listasafns, ráðningu fagfólks, skráningu og aðgengi almennings. Geti bankinn ekki sinnt þeirri menningarlegu skyldu sinni hlýtur Bandalag íslenskra listamanna að gera þá kröfu að hann komi verkunum í vörslu og umsjá Listasafns íslands.

 

Að því sögðu fer Bandalag íslenskra listamanna fram á upplýsingar um fjölda verka í safni bankans, hverjir eru höfundar þeirra verka og hvenær þau komu í eigu bankans?

 

Virðingarfyllst

 

Erling Jóhannesson

Forseti Bandalags íslenskra listamanna

Aðalfundur BÍL 2019

Fundarboð – Aðalfundar BÍL 2018

Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna 2019, verður haldinn laugardaginn 16. febrúar í Iðnó og hefst hann kl. 11:00.

Aðalfundur fer fram skv. lögum BÍL og eru þau aðgengileg á heimasíði Bandalagsins.

http://bil.is/um-bil/log-fyrir-bil

Minnt er á að auk stjórnarmanns getur hvert aðildarfélag tilnefnt fjóra fulltrúa til setu á aðalfundinum með atkvæðisrétt . Hvert aðildarfélag fer því með fimm atkvæði. Sambandsfélag getur auk þess tilnefnt einn fulltrúa fyrir hvert sjálfstætt starfandi félag innan sambandsins. Tilkynning um fulltrúa á fundinn þarf að berast forseta viku fyrir fundinn, en rétt að árétta að allir félagsmenn aðildarfélaganna hafa rétt til setu á fundinum með málfrelsi og tillögurétt. Því er hvatt til þess að aðildarefélögin auglýsi fundinn á heimasíðum sínum.

Dagskrá fundarins, tilllaga stjórar að lagabreytingum og starfsáætlun mun verða send út tveim vikum fyrir fund.

Tilkynning um fundinn hefur verið sett á heimasíðu BÍL

Virðingarfyllst

Erling Jóhannesson

Forsetil Bandalags ísl. listamana

Umsögn Bandalags íslenskra listamanna um Fjárlög 2019

Umsögn Bandalags íslenskra listamanna um fjárlög Alþingis 2019

 Inngangur

Umhverfi lista og skapandi greina er gríðarlega viðamikill málaflokkur. BÍL hefur samkvæmt samningi sínum við Menningar- og menntamálaráðuneytið ráðgefandi stöðu gagnvart opinberum aðilum um vetvang listarinnar. BÍL mun því tæpa á ýmsum þáttum í þessari greinagerð um fjárlagafrumvarpið er varða menningu og listsköpun í landinu. Starfsvetvangur listamanna í landinu er víðfemur hann nær bæði til stofnana hins opinber og sjálfstæðra listsköpunar sem borin er upp af starfslaunum listamanna og verkefnasjóða. Í þessari greinagerð munum við þó frekar horfa til sjálfstæða kima menningargeirans. Að því sögðu er sjálfsagt að því sé haldið til haga að okkar helstu stofnanir eru í ákaflega þröngri stöðu og stóla meira og meira á sjálfsaflafé sem stefnir listrænu sjálfstæði þeirra í hættu. Okkar helstu menningarstofnanirnar, Þjóðleikhús, Listasafn Íslands og Sinfóníuhljómsveit íslands, hafa það lögbundna hlutverk að flytja okkur klassik, sinna þjóðararfinum auk þess að stunda frumsköpun og endurnýjun. Þetta eru menningarstofnanir sem eiga að standa í stafni og gera það með réttu, en í dag hefst það eingöngu með því að listamennirnir hlaupa hraðar og lengur. Í engu er breyting á þessari stöðu í núverandi frumvarpi. Í greinagerð með fjárlagafrumrpi síðasta árs tíundaði BÍL ítarlega hversu þröng staða þessara stofnan var og er tilefni til að árétta þá gagnrýni hér.

Megin atriði: Uppsöfnuð alvarleg staða stofnana sem hefur verið óbreytt í allt of langan tíma

Stjórnsýsla Menningarmála

Bandalag íslenskra listamanna hefur lengi verið þeirrar skoðunar að stofna eigi sérstakt ráðuneyti menningarmála og mun halda þeim málflutningi sínum áfram. Málefni menningar, lista og skapandi greina hefur oft lent í hlutverki hornkerlingar í ráðuneyti sem heldur utan um svo viðamikinn og mikilvægan málaflokk sem menntamálinn eru. Nú hefur Evrópusambandi gefið listum og skapandi greinum sérstakt og aukið vægi í áætlunum sínum, samkvæmt tölum EU er umhverfi skapandi greina þriðja stærsti atvinnuveitandinn á Evrópska efnahgssvæðinu, um 12 milljónir manna skila fullum vinnudegi í skapandi greinum, sem er um 7,5% atvinnuafls á svæðinu. Heildar velta greinanna á Evrópusvæðinu er 509 milljarðar Evra. Það er allveg ljóst að þau lönd sem leggja meiri áherslu á að rækta þessa auðlind verða samkeppnishæfari í framtíðinni. Í heimi sem hefur farið jafn illa með auðlindir sínar og raunin er, munu þær þjóðir sem leggja áherslu á sjálfbæra atvinnustarfsemi, leggja áherslu á þekkingu sem byggir á hugviti, standa betur í náinni framtið. Það sem er líka svo dásamlegt við þessa auðlind skapandi hugsunar er að samfélelög uppsker í hlutfalli við það sem þau leggja inní greinarnar. Það er því mikilvægt að koma þessum greinum, fyrr en síðar, í sjálfstætt ráðuneyti það mun auka veg listarinnar og sjálfstæði skapandi greina sem atvinnugreinar. Nú horfir til betri tíðar þar sem Hagstofan hefur uppi áform um reglulega skráningu hagvísa. BÍL leggur á það áherslu að sú skráning sé samanburðarhæf við það umhverfi sem við berum okur saman við svo við getum borið okkur saman við nágrannalönd okkar.

Megin atriði: Sérstak ráðuneyti lista og skapandi greina, til að auka og samkeppnisfærni íslands í framtíð og breyttum heimi.

Fagnaðarefni

Í núverandi frumvarpi og stjórnarsáttmála ríkisstjórnar eru nokkur atriði sem ber að fagna og hafa verið baráttumál listamanna í þó nokkurn tíma. Fyrst er að telja stofnun barnamenningarsjóð. Þetta er gríðarlega mikill áfangi og ber BÍL þá von í brjósti framkvæmdin miði að því að hér sé um framtíðar fyrirkomulag að ræða og ekki verði tjaldað til einnar nætur. Fyrir er ákaflega vel heppnað verkefni “List fyrir alla”. Sem hefur virkað griðarlega vel en liðið fyrir fjármagnsskort. Með þá reynslu og aukið fjármagn getum við byggt upp öflugan barnamenningarsjóð til framtíðar. Það er mjög mikilvægt að vel takist til og við þurfum ekki að fara í annað átak til að efla barnamenningu eftir nokkur ár, heldur að við náum að að byggja upp til framtíðar og þessi sjóður verði einn af grunnstoðum menningarstarfs til framtíðar.

Bókafrumvarpið er önnur aðgerð í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar og í greinagerð með því frumvarpi stendur “Markmið þessa frumvarps er að efla bókaútgáfu vegna mikilvægis  hennar í  verndun og styrkingu íslenskunnar” BÍL tekur undir hvert orð sem lítur að áhyggjum af þróunn íslenskunnar og mögulegra ógna sem steðja að okkar litla en verðmæta málsamfélagi. Bandalagið fagnar því allri viðleitni til að létta undir með útgáfu íslenskra bókmennta.

BÍL vill þó árétta að það verður ekki tekist á við hina alvarlegu stöðu í okkar litla og viðkvæma málsamfélagi nema með verulegri leiðréttingu á aðstöðu og kjörum skálda, rithöfunda, fræðimanna, þýðenda og allra þeirra sem vinna með tungumálið. Möguleikar íslenskunnar til að lifa af í heimi, þar sem landamæri menningar eru sífellt að verða óljósari, felast í því að eiga lifandi málsamfélag. Styrkleikar tungumálsins felst í fjölbreytileika þess og þeim mannauði sem helgar sig skáldskap og því að halda tungumálinu lifandi. Fólkið sem segir okkur sögurnar, skráir samtímann með nákvæmlega sömu verkfærum og forfeður okkar. Það eru nokkur vonbryggði að sjá ekki í frumvarpinu viðleitni til að höfundar njóti þess með beinum hætti. Ein tillaga gæti verið á þá leið að endurgreiðslan væri skilyrt með þeim hætti að höfundur ætti rétt á sínum hlut endurgreiðslunar frá útgefanda. Þannig myndi þó allavega einhverjir aurar skila sér til upphafsins. Nýleg kjarakönnun sem RSÍ hefur gert meðal félagsmanna sinna varpar ljósi á mjög alvarlega stöðu kjara, í henni kemur bókstaflega fram að með örfáum undantekningum eru okkar afkastamesstu og fremstu ritöfundar langt frá því að ná lágmarkslaunum. Þetta er veruleiki sem endurspeglast í gegnum allar greinar listarinnar.

Megin atriði: Barnamenningarsjóður er mikilvægur áfangi en ekki má tjalda til einnar nætur. Sama á við um bókafrumvarpið, en kjörum þeirra sem skrifa bækurnar eru ekki tryggð betri afkoma með því.

Starfslauna- og verkefnasjóðir

Grunnurinn, frumsköpun og fyrsti áfanginn í listsköpun í landinu á sér stað í verkefna og launasjóðum listamanna. Starfslaun listamanna eru grundvölluð á langri hefð sem rekja má aftur til þar skáldalauna frá lokum nítjándu aldar. Umhverfi listamannalauna í dag byggir á lögum frá 1991 og hafa verið óbreytt í grunninn síðan þá. 2009 voru síðustu uppfærslur á lögunum auk þess sem bætt var í og launin færð upp í 1600 mánaðarlaun úr 1200 á árunum 2010 -12. Síðan hafa launin staðið í stað. Það hefur verið baráttumál BÍL að starfslaunin endurspegli launakjör sambærilegra stétta í samfélaginu. Í dag eru þau ákveðin einhliða af ráðuneytinu 377.000 kr. Verktakagreiðsla án allra launaréttinda og skilgreind sem 65% starf. Þessi kjör gera það að verkum að listamenn sem ganga úr launuðum störfum til að helga sig frumsköpun tímabundið afsala sér öllum almennum réttindum launamanna og þeir listamenn sem hafa notið þeirrar gæfu að þiggja starfslaunum í lengri tíma eiga engin réttindi sem sjálfsögð þykja við starfslok. Kjarakönnun RSÍ sem vitnað er í hér að framan sýnir svart á hvítu að staðan í þessum málum er grafalvarleg. Tengsl Starfslauna og verkefnasjóða eru nokkur, þó mismunandi eftir greinum. BÍL hefur hafið stefnumótunarvinnu um næstu skref í þróun þessara sjóða og starfslauna og í samræmi við yfirlýsingar í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar gerum við okkur vonir um að þetta umhverfi fái forgang í stefnumótun í listsköpun í landinu. Fjölga þarf starfslaunum og færa þau til almennra kjara. Í núverandi frumvarpi er hefðbundin 4% hækkun á milli ára en miða við stöðnun frá 2012 þarf mánuðum að fjölga í það minnsta upp í 2000 mánuði til þess eins að halda í horfinu.

Verkefnasjóðirnirn standa allir í stað í þessu fjármálafrumvarpi, en í áætlun sem fylgir fyrir 2020 er merkjanleg hækkun í nokkrum þeirra og berum við þá von í brjósti að það þýði að ríkisstjórnin ætli að efna þau fyrirheit sem liggja fyrir í stjórnarsáttmálanum um eflingu starfslaunasjóða. Efling verkefnasjóða og launasjóða teljum við einhverja bestu aðgerð til að eflingar listsköpunar og skapandi greina. Uppbygging skapandi greina og auðugs listalífs er skógrækt, vilji maður eignast nýtilegan skóg í ófyrirséðri framtíð, hvort sem er til nytja eða yndis, þarf þolinmæði, trú og vinu við að koma græðlingunum í jörð.

Megin atriði: Lang mikilvægasti þáttur í uppbyggingu listgreinanna, starfslaunin og verkefnasjóðir, starfsalun þarf að tengja sambærilegum kjörum á almennum markaði og og fjölga þeim.

Kvikmyndasjóður og listskreytingasjóður

Af sjóðum er tilefni til að nefna sérstaklega Kvikmyndasjóð, Það hefur ekki farið framhjá nokkrum manni að undanfarin ár hefur kvikmyndageirinn verið að uppskera eftir vor sem hefur staðið árum saman. Kvikmyndir og sjónvarpsefni er framleitt sem aldrei fyrr. Hjálpast margt að, aukinn alþjóðlegur áhugi á sjónvarpsefni og kvikmyndum, margra ára frumkvöðlastarf kvikmyndagerðarfólks sem nú uppsker. Það er lag, þetta er augnablikið sem stjórnvöld geta lagst á árar með kvikmyndaumhverfinu og leggja verulega til málaflokksins. Sjónvarps og kvikmyndagerð er alþjóðlegur “bransi” það er fáar greinar sem tala jafn skýrt máli okkar alþjóðlega og kvikmyndir og sjónvarp. Árangur síðustu ára er stórkostlegur flestar myndir sem framleiddar voru á síðasta ári hafa notið alþjólegrar athyggli. Fremstar í flokki, Andið eðlilega og Kona fer í stríð sem hafa rakað til sín verðalunum bæði í Evrópu og Bandaríkjunum. Í árangurssamningi sem gerður var við Kvikmyndamiðstöð 2016-19 er gert ráð fyrir 1.084,7 millj. Framlagið lækkar því samkvæmt fjárlagafrumvarpinu um 10 milljónir. Kvikmyndagerð er líka starfsemi sem er langtíma vinna og krefst þess að það sé stöðugleiki í umhverfinu þessvegna þarf sá sjóður að hafa framtíðarsýn sem stenst svo sjóðurinn geti efnt þær skuldbindingar sem hann stofnar til.

Annnað er alvarlegt atrið er að í fjárlögum kemur hreinlega fram að Myndskreytinfgasjóður falli niður. Myndskreytingasjóður var skorinn við trog í kjölfar hrunsins og hefur aldrei náð vopnum sínum í staðin fyrir að endurreisa hann hefur greinilega verið tekin ákvörðun um að leggja hann af. Það er grafalvarlegt.

Megin efni: Aukinn stöðugleika í starfsemi Kvikmyndasjóðs og í ljósi velgenginnar þyrfti að auka verulega í sjóðinn sérstaklega með tilliti til aukinnar sjónvarpsframleiðslu. Endurreysa Myndskreytingarsjóð.

Íslenski dansflokkurin og Íslenska óperan

Ég nefndi hér í upphafi helstu menningarstofnanir. Íslenska óperan og Íslenski dansflokkurinn hafa ekki sömu stöðu og aðrar menningarstofnanir stjórnsýslulega. Það er nokkuð sérstakt því þessir tveir aðilar hafa þá stöðu í huga þjóðarinnar. Öll skilgreinum við bæði ÍD og ÍÓ sem hluta af grunnstoðum listsköpunar í landinu. En hvorugt starfsemin hefur stöðu í leiklistarlögum sem Þjóðar ópera eða þjóðardansflokkur, líkt og Þjóðleikhúsið og Sinfóníuhljómsveit íslands.

Íslenski dansflokkurinn starfar á grundvelli árangursstjórnunarsamnings frá 2012 og íslenska óperan er sjálfseignarstofnun með samstarfssamning við ríkið. Það er löngu tímabært að þessar tvær stofnanir sem bera nafn þjóðarinnar í nafni sínu fá stöðu við hlið Þjóðleikhúss og Sinfóníuhljómsveitar íslands í lögum um Sviðslistir.

Íslenski dansflokkurinn hefur til margra ára deilt húsi með Borgarleikhúsinu. Fjórir starfsmenn sinna rekstri, listrænn stjórnandi, framkvæmdastjóri, æfingastjóri og markaðsstjóri, fastráðnir dansarar eru 7 ásamt lausráðnum dösnurum í einstök verkefni. Álag á þennan hóp listamanna er langt umfram það sem eðlilegt getur talist, sem helgast af árangri flokksins, sýningarálag er gríðarlegt og árlega hafnar flokkurinn tilboðum um alþjólega samsarf vegna mannekklu og fjármagnsskorts. Sambærilegir hópar erlendis, með svipaða starfsemi eru aldrei minni en 15-20. Aðstaða íslenska dansflokksins í Borgarleikháusinu er enganvegin ásættanleg, allar ákvarðanir og skipulag miðast að þörfum Borgarleikhussins og málmiðlanir gera flokknum erfitt fyrir með allt skipulag, æfingar, tæknivinnu og sýningar. ÍD hefur gríðarlega sterka stöðu í aljóðlegum heimi nútímadansins, að vinna og semja fyrir dansflokkinn er eftirsóknarvert og sýningar flokksins eftirsóttar á alþjóðavísu. Danslistin er ein þeirra greina listarinnar sem er hvað alþjóðlegust og til að halda þeirri stöðu sem dansflokkurinn hefur náð alþjóðlega verðum við að bæta verulega í, þessum árangri hefur flokkurinn náð á eigin verðleikum listfengi dugnaði listamanna og stjórnenda. Nú er það hlutverk ríkisins og fjárveitingavaldsins koma til móts við þann dugnað. Í Fjárlagafrumvarpi lækkar framlag til ÍD á milli ára um 11 milljónir sem er í engu samræmi við árangur ÍD á meðan hækkanir eru að jafnaði um 4% til annara stofnana og samningsaðila. Til þess að ÍD geti haldi stöðu sinni sem alþjóðlegur dansflokkur og verið það flaggskip danslistar sem við viljum, þarf að bæta í framlag til flokksins, varlega áætlað 250 millj, byrja strax að undirbúa uppbyggingu sérhæfðs danshúss og skilgreina ÍD sem eign íslensku þjóðarinnar.

Íslenska óperan er á sínu 40 starfsári í ár. Saga ÍÓ er kraftaverkasaga frumkvöðla og eldhuga sem byggðu upp íslensku óperuna við þröngan kost. ÍÓ fékk einn stærsta skellinn við efnahgshrunið og hefur aldrei náð að komast á sama stað hvað varðar fjárveitingu frá ríki síðan, ÍÓ lagði húsnæði sitt í Reykjavík inn í Hörpuna á sínum tíma og hefur síðan þá starfað þar. Að starfa í Hörpunni hefur ótvíræða kosti en Harpan er ekki óperuhús ÍÓ þarf að miðla málum í mörgu listrænt til að það gangi upp, auk allra þeirra praktisku þátta sem sambúðin með öðrum listviðburðum í húsinu skapar. Vera ÍÓ og samstarf hennar við Sinfóníuhljómsveit Íslands er einn þeirra þátta sem fær þetta til að ganga upp. Þessar tvær stofnanir eru líka hin stóru andlit Hörpunnar og bera uppi stærstu og metnaðrfyllstu viðburði þessa glæsilega húss. Því er það löngu tímabært að Íslenska óperan fái stöðu sem Þjóðarópera við hlið Þjóðleikhúss og Sinfóníuhljómsveitar íslands, það væri bragur á því og viðurkenning á starfi frumkvölana á afmælisári. Einn miklvægasti þáttur í skipulagi og rekstri jafn stórra verkefna eins og Óperu er stöðugleiki og framtíðarsýn. Þess vegna eru þessir samningar til skamms tíma í senn enganveginn boðlegir, en það leysist með viðurkenningu og stofnun Þjóðaróperu.

Megin efni: Íslenska óperan og Íslenski dansflokkurinn fái stöðu sem stofnanir við hlið Listasafns ísland, Sinfóníuhljómsveitar íslands og Þjóðleikhúss

Harpan

Og Harpan þetta glæsilega hús sem hýsir okkar glæsilegustu tónlistarviðburði og hefur sannað tilverurétt sinn sem andlit Reykjavíkurborgar og í auknum ferðamannastraumi, er einn helsti viðkomustaður allar ferðamanna. En tilgangur byggingarinnar er fyrst og fremst tónlistarhús. Ef húsinu tekst ekki að halda faglegri stöðu sinni tónlistarhúss er trúverðugleika þess viðbrugðið. verðmætin felast í því að Húsið sé vetvangur viðburða sem hæfir því. Í dag er kostnaðurinn við viðburði svo mikill að metnaðarfullir listviðburðir verða að leita annara kosta en standa fyrir sínum viðburðum í Hörpunni. Bæði Airwaves og Myrkir músikdagar eru farnir úr húsinu. Þrátt fyrir betri rekstur bæði Óperunnar og Sinfóníunnar er húsaleigu kostnaður of stór hluti rekstrarins. BÍL telur mikilvægt að sem fyrst verði fundin leið til að greina á milli rekstur hússins og starfseminnar, annars getur þetta til lengri tíma haft alvarlegar afleiðingar í för með sér.

Megin efni: Hörpunni verði fundinn rekstarlegur grundvöllur svo tónlistar og menningarstarfsemi hússins fái að blómstra,

 Lokaorð

Nú er fjárlagafrumvarpið fyrir þetta ár á lokametrunum en BÍL leggur á það áherslu að samtalið við fjárveitngarvaldið sé lifandi og lýsir yfir áhuga til að mæta fyir nefndina hvenær sem er til að ræða framtíðar skipan fjármála Menningar og listgeirans. Eins og fram kemur framar í þessari greinagerð er það skoðun okkar að framtíðar skipan í menningarstjórnun sé lykillinn að velsæld í landinu. Ekki bara eykur það samkeppnishæfni samfélaga að búa yfir menningarlegum fjölbreytileika, heldur eykur það lífsgæði, dýpkar skilning og innsæi.

Með kveðju

Fyrir hönd stjórnar – Bandalgs Íslanskra listamanna.

Erling Jóhannesson – Forseti.

Page 1 of 4012345...102030...Last »