Author Archives: vefstjóri BÍL

Alþjóðlegur jazzdagur 30. apríl

Alþjóðlegur dagur jazzins er haldinn hátíðlegur um allan heim í dag, þriðjudaginn 30. apríl. Það er UNESCO sem blæs til alþjóðlegs dags jazzins öðru sinni, en í fyrra þótti takast sérstaklega vel til þegar þessu merka fyrirbæri var hleypt af stokkunum. 2013 markar upphaf áratugar undir yfirskriftinni: “Viðurkenning, réttlæti og framför fyrir fólka af afrískum uppruna”. Þessi yfirskrift bregður enn einum ljómanum á alþjóðlega jazzdaginn sem Sameinuðu Þjóðirnar munu vntanlega fylkja sér á bakvið. Upprunalandi jazzins, Afríku, verður þess vegna veittur tvöfaldur heiður þetta árið.

Í tilefni dagsins stendur Íslenska UNESCO-nefndin í  samstarfi við Tónlistarskóla FÍH fyrir viðburði í Hörpu kl. 17 – 18.30 undir yfirskriftinni Hvað er jazz? Einnig verða jazz-tónleikar á Jómfrúnni, Kex og Café Rosenberg. Aðgangur er ókeypis á alla viðburði.  Sjá nánari dagskrá hér fyrir neðan og í meðfylgjandi tilkynningu:

Fræðumst, fögnum og fjölmennum eru kjörorð UNESCO fyrir Alþjóðlega Jazzdaginn og verður deginum fagnað í 24 klukkustundir samfleytt um allan heim með fjölbreyttum viðburðum allt frá Beirút til Peking og Dakar til Reykjavíkur.
„Á Alþjóðlega Jazzdeginum taka jarðarbúar höndum saman í friði og sátt og deila ástríðu sinni fyrir tónlist í nafni frelsis og sköpunargleði” segir Irina Bokova Aðalframkvæmdastjóri UNESCO. Þess vegna stóð UNESCO fyrir því að fagna Alþjóðlega Jazzdeginum í fyrsta sinn árið 2012, þá í samstarfi við Velvildarsendiherrann og djasssnillinginn Herbie Hancock. Alþjóðlegi Jazzdagurinn er hátíð draumsins um heim þar sem fólk nýtur hvarvetna friðar og frelsis. „Allir eru hjartanlega velkomnir!” eru skilaboðin frá UNESCO og í ár tökum við Íslendingar virkan þátt í þessum degi.

Sjá nánar á vef mennta- og menningarmálaráðuneytisins.

Alþjóðlegi dansdagurinn 2013 – Ávarp Lin-Hwai-min

Message from Lin Hwai-min, Founder/Artistic Director, Cloud Gate Dance Theatre of Taiwan

It is said in the Great Preface of “The Book of Songs,”
an anthology of Chinese poems dating from the 10th to the 7th century BC:

“The emotions are stirred and take form in words.
If words are not enough, we speak in sighs.
If sighs are not enough, we sing them.
If singing is not enough, then unconsciously
our hands dance them and our feet tap them.”

Dance is a powerful expression.
It speaks to earth and heaven.
It speaks of our joy, our fear and our wishes.
Dance speaks of the intangible, yet reveals the state of mind of a person and
the temperaments and characters of a people.

Like many cultures in the world, the indigenous people in Taiwan dance in circle.
Their ancestors believed that evils would be kept out of the circle.
With hands linked, they share the warmth of each other and move in communal
pulses.  Dance brings people together.

And dance happens at the vanishing point.
Movements disappear as they occur.
Dance exists only in that fleeting instant.
It is precious. It is a metaphor of life itself.

In this digital age, images of movements take millions of forms.
They are fascinating.
But, they can never replace dance because images do not breathe.
Dance is a celebration of life.

Come, turn off your television, switch off your computer, and come to dance.
Express yourself through that divine and dignified instrument, which is our body.
Come to dance and join people in the waves of pulses.
Seize that precious and fleeting moment.
Come to celebrate life with dance.

Ávarp í tilefni alþjóðlega dansdagsins

Í dag er Alþjóðlegi Dansdagurinn. Af því tilefni skrifar Melkorka Sigríður Magnúsdóttir, formaður FÍLD – Félags íslenskra listdansara: 

Meðallengd dansnáms þegar dansari útskrifast er sautján ár og á þeim tíma hefur dansari lært að stjórna smæstu hreyfingum, ýkja og nota þær stærstu, skilja á milli fínhreyfinga og kækja, telja óteljandi sinnum upp að átta, fengið blöðrur, marbletti, og svöðusár, dottið, staðið upp, endurtekið og byrjað aftur. Í sautján ár. Á þeim tíma lærir dansarinn að beita sjálfsaga, bera virðingu fyrir eigin líkama, verkfærinu sem honum er gefið og virkja um leið sköpunarkraftinn innra með sér.

Þrátt fyrir mikla framþróun í faginu síðustu ár getum við ennþá kallað listdansinn unga starfsgrein og að mörgu er að hyggja. Danssamfélagið á Íslandi þarf að standa saman að því að leysa stærstu hugsjónamálin og mynda þannig sterka heild sem eftir er tekið. Í byggingaflóru Reykjavíkur er meðal annars að finna leikhús, kvikmyndahús, bókasöfn, listasöfn og tónlistarhús. Það er réttmæt krafa að bæta við danshúsi, og gefa þar með grasrótinni, sjálfstæða geiranum og Íslenska Dansflokknum tækifæri til að vinna saman að því að verða sýnilegri í íslensku og erlendu samfélagi og tryggja um leið betra aðgengi að listdansinum.

Að sama skapi er það réttlætismál að listgreinarnar njóti jafnræðis þegar kemur að fjárhagslegum stuðningi við listaskóla. Í um hundrað ár hafa konur nær undantekningarlaust stofnað og rekið alla listdansskóla hér á landi, lengst af án fjárhagslegs stuðning. Það er eðlileg og réttmæt krafa að lausn náist á kostnaðarskiptingu ríkis og sveitarfélaganna hvað varðar fjármögnun til Listdansnáms á grunn og framhaldsskólastigi.

Dansinn er alþjóðlegt tungumál sem við deilum öll. Markmið alþjóðlega dansdagsins er að yfirstíga pólitískar, menningarlegar og siðfræðilegar hindranir. Það er því lag að reima á sig dansskónna og dansa inn í vorið því eins og Hemmi Gunn segir: “Dansa, hvað er betra en að dansa?”

Alþjóðlegi dansdagurinn 2013

29. apríl er alþjóðlegi dansdagurinn haldinn hátíðlegur. FÍLD, Félag Íslenskra Listdansara býður til veislu af því tilefni á Dansverkstæðinu við Skúlagötu, heimili sjálfstæða dansgeirans; DANS ÆÐI og LUNCH BEAT kl. 10.00 – 16:00

Dans Æði er lifandi safn um dans fyrir börn á aldrinum 4-12 ára. Í safninu verður hægt að hitta dansara, vera dansari, sjá dans og jafnvel skapa dans á veggjunum. Höfundur og listrænn stjórnandi er Aude Busson.

Milli 12:00 og 13:00 verður Lunch Beat Special danspartý í boði Choreography Reykjavík. Plötusnúðurinn verður danshöfundurinn. dansarinn, plötusnúðurinn og formaður FÍLD, Melkorka Sigríður Magnúsdóttir.

Hádegismatur verður í boði FÍLD klukkan 13:00 og við hvetjum fólk til að staldra við eftir dansinn og njóta veitinga saman.

Markmið dansdagsins er að yfirstíga pólitískar, menningarlegar og siðfræðilegar hindranir. Færa fólk nær hvert öðru í friði og vináttu með þessu landamæralausa tungumáli sem við eigum öll sameiginlegt – dansinum sjálfum. Nú er kominn tími til að reima á sig dansskóna og dansa sig inn í vorið!

Nánar um FÍLD:
Félag íslenskra listdansara (FÍLD) er sameiginlegur vettvangur listdansara, listdanskennara, danshöfunda, listdansskóla, listdanshópa og dansflokka á Íslandi. FÍLD leiðir baráttu sinna aðilafélaga gagnvart stjórnvöldum og öðrum hagsmunaaðilum, það vinnur að auknu rými fyrir dans og sýnileika hans sem og bættu starfsumhverfi þegar kemur að aðstöðu og aðbúnaði fyrir listdans á Íslandi. FÍLD vinnur að því að byggja upp samhæfingu og samhug milli ólíkra aðildafélaga sinna og virkja sameiginlega kraft þeirra til þess að mæta síbreytilegum áskorunum samtímans af ábyrgð og áræðni. 

Allar nánari upplýsingar veitir:
Melkorka Sigríður Magnúsdóttir
690-5266
formadur@fild.is

Hver er stefna stjórnmálaflokkanna í málefnum listafólks?

Bandalag íslenskra listamanna sendi stjórnmálaflokkunum, sem bjóða fram á landsvísu í komandi kosningum til Alþingis, fjórar spurningar um málefni listamanna og skapandi atvinnugreina. Fimm flokkar hafa nú svarað spurningunum og fara bæði spurningarnar og svörin hér á eftir:

Hvaða sjónarmið hefur flokkurinn varðandi þá verkefnatengdu sjóði sem komið hefur verið á með fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar til þriggja ára? Þar er um að ræða stórefldan Kvikmyndasjóð, Hönnunarsjóð, Myndlistarsjóð og Útflutningssjóð íslenskrar tónlistar. Mun flokkurinn beita sér fyrir því að þessir sjóðir fái sess á fjárlögum til frambúðar?

Björt framtíð: Þingmaður Bjartrar framtíðar, Guðmundur Steingrímsson, hafði frumkvæði að þessu máli og greiddi því að sjálfsögðu atkvæði ásamt Róbert Marshall. Flokkurinn mun beita sér fyrir því að þessir sjóðir fái sess á fjárlögum til frambúðar.

Dögun: Dögun hefur ekki ályktað sérstaklega um sjóði tengda fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar en hefur lagst gegn fjármögnunarleiðum hennar, þ.e. arðgreiðslum bankanna og sölu ríkisins á eignarhlutum sínum í þeim. Dögun er hins vegar fylgjandi styrkjum til menningarstarfs almennt og í stefnu flokksins segir að styrkja eigi þá í sessi. Dögun telur hins vegar nauðsynlegt að tryggja fagmennsku og gegnsæi í allri úthlutun opinberra fjármuna

Framsóknarflokkurinn: Framsóknarflokkurinn hefur í gegnum árin lagt sérstaka áherslu á að standa við bakið á verkefnum sem styðja við þróun og útrás á íslenskri list og hönnun. Efla þarf Kvikmyndasjóð Íslands og kanna þarf með hvaða hætti hægt er að greiða enn frekar fyrir en nú er að erlendir kvikmyndaframleiðendur sjái sér hag í því að taka upp kvikmyndir sínar hérlendis. Sérstaklega þarf að horfa til kynninga á erlendri grundu og vitundarvakningar innanlands ásamt því að skoða það skattaumhverfi sem slíkum verkefnum fylgir.

Lýðræðisvaktin: Það er engin spurning að sóknarfærin eru mest í vitundariðnaðinum/listunum. Við eigum að stórefla framleiðslu á leiknu sjónvarps- og kvikmyndaefni. Myndlistin og tónlistin eiga sömuleiðis að eiga sess í fjárlögum, þar á að gjörbylta framlögum. Það á að koma á hvetjandi skattalögjöf fyrir þessar greinar – t.d. má sjá fyrir sér tímabundið afnám skatta á meðan viðkomandi listamaður/listamenn koma undir sig fótunum varðandi kynningar og vinnslu listafurða.

Píratar: Píratar beita sér fyrir fjölbreyttu atvinnulífi. Píratar eru jafnframt flokkur beins lýðræðis og teljum við að fjárlagagerð ætti að vera lýðræðislegt ferli þar sem flestir eiga að koma að borði svo að hagsmunum allra sé gætt. Eins og er hafa Píratar það ekki á stefnuskrá sinni að koma í veg fyrir að þessir sjóðir verði festir í sessi í fjárlögum.
Við teljum það eindregið vera samfélaginu til framdráttar að hið opinbera styðji við skapandi iðnað og hafa margir innan flokksins mikinn áhuga á þessum málaflokki, hafa t.d. kynnt sér skýrslu Dr. Margrétar Sigrúnar Sigurðardóttur, ‘Kortlagning á hagrænum áhrifum skapandi greina’, Skýrslu Iðnaðarráðuneytisins og hönnunarmiðstöð Íslands – ‘Rannsóknarvinna fyrir gerð hönnunarstefnu íslands’, Skýrslu mennta- og menningamálaráðuneytisins, ‘Skapandi greinar – sýn til framtíðar’ og Stefnumörkun Mennta og menningarmálaráðuneytisins, fjármálaráðuneytisins, SÍK – Samband íslenskra kvikmyndaframleiðenda, Félag kvikmyndagerðarmanna (FK) og Samtök kvikmyndaleikstjóra (SKL). fyrir íslenska kvikmyndagerð og kvikmyndamenningu árin 2012 og 2015.
Sérstakur málefnahópur innan framboðsins hefur verið stofnaður og mun hann beita sér fyrir eflingu á skapandi iðnaði, samhliða stuðningi hins opinbera við hann, þar á meðal við lítil og meðalstór fyrirtæki.

Regnboginn:  Já Regnboginn munum beita sér fyrir því.

Samfylkingin: Samfylkingin styður heilshugar eflingu kvikmyndasjóðs sem og stofnun nýrra sjóða líkt og Hönnunarsjóð, Myndlistarsjóð og Útflutningssjóð íslenskrar tónlistar. Flokkurinn telur einnig að stofnun Sviðslistasjóðs með nýjum sviðslistalögum sé brýn.  Samfylkingin stóð að fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar og sýndi í verki vilja sinn til að efla skapandi greinar og setja stuðning við þær í forgang. Samfylkingin vill jafnt meta í verki framlag skapandi greina til atvinnulífs og efnahagslegt gildi þeirra  sem og hið listræna og sammenningarlega gildi sem listir, hönnun og aðrar skapandi greinar hafa fyrir samfélagið.
Samfylkingin telur að næsta skref sé að  festa árangur greinanna í sessi með langtímaáætlun um eflingu verkefnasjóða, aðgengi skapandi greina að rannsókna- og þróunarfé og aðgengi sprotafyrirtækja í skapandi greinum að skattalegum hvatakerfum.  Flokkurinn vill því ekki aðeins að tilgreindir sjóðir njóti til framtíðar stuðnings á fjárlögum heldur einnig að staða greinanna sé skoðuð heildrænt og þeim tryggð góð vaxtarskilyrði á öllum sviðum, frá hinni fyrstu listrænnu sköpun til þess að afurðir listræns hugvits séu settar á markað.
Einnig er brýnt að styrkja menntun í skapandi greinum en líkt og fram kemur í stefnu flokksins frá síðasta landsfundi vill flokkurinn auka framboð á framhaldsmenntun í listgreinum, efla menntun og endurmenntun listgreinakennara í listgreinum.

Sjálfstæðisflokkurinn:  Í stefnu Sjálfstæðisflokksins er bent á mikilvægi þess að hlúa að lista- og menningarlífi þjóðarinnar og staðið sé vörð um menningarstofnanir, þar sem mikil þekking og reynsla býr. Með kynningu íslenskrar menningar má gefa jákvæða mynd af landi og þjóð og í henni geta falist fjölbreytileg verðmæti.
Mikilvægt er að þjóðin sé ávallt vel upplýst um sögu sína og menningararf.
Opinber stuðningur við lista- og menningarstarfsemi, eins og aðrar atvinnugreinar, skal ævinlega vera gegnsær og byggður á traustum, faglegum og fjárhagslegum forsendum.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð: Já flokkurinn mun beita sér fyrir því að þörfin fyrir þá sjóði sem hér eru nefndir verði viðurkennd á Alþingi. Á undanförnum mánuðum hefur starfsemi í kvikmyndaiðnaði aukist og nauðsynlegt er að halda kvikmyndasjóði öflugum eftir að það högg sem hann tók á sig í kjölfar efnahagshrunsins hefur verið leiðrétt. Myndlistarsjóður er einn hinna nýju sjóða sem á sér stoð í lögum og því verður fjármögnun hans sett í hefðbundinn farveg hvað fjárlagavinnu varðar. Hönnunarsjóður sem er að taka til starfa er hluti fjárfestingaráætlunar en íslensk hönnun verður sífellt meira áberandi svið í íslenskri menningu. Það svið er breitt en einnig þarf að gæta vel að aðkomu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis á því sviði, eins og á sviði íslenskrar tónlistar sem aukið hefur athygli á Ísland og íslenskri menningu víða um heim. Stuðningur við Útflutningssjóð íslenskrar tónlistar þarf einnig að skoðast í samhengi við mögulegar breytingar á Tónlistarsjóði.

Hvaða sjónarmið hefur flokkurinn varðandi launasjóði listamanna? Nú hefur þriggja ára áætlun um fjölgun mánaða runnið sitt skeið og listamenn hafa kallað eftir nýrri þriggja ára áætlun um áframhaldandi eflingu sjóðanna. Hver er afstaða flokksins til slíkra hugmynda?

Björt framtíð: Björt framtíð styður þriggja ára áætlun um áframhaldandi eflingu sjóðanna.

Dögun: Dögun telur launasjóð listamanna mikilvægan og beri að styrkja í sessi og telur auk þess mikilvægt að úthlutunarnefndir séu faglegar í störfum sínum og nefndarmenn sitji ekki of lengi og að jafnræði gildi á milli listgreina þegar kemur að úthlutunum. Dögun hefur ekki ályktað sérstaklega um fjölgun mánaða en vill almennt efla styrki til menningamála og listamanna sjálfra.

Framsóknarflokkurinn: Gera þarf listastarfsemi sjálfbæra þannig að iðkendur lista geti í auknum mæli haft framfæri sitt af slíkri starfsemi. Framsóknarflokkurinn lítur svo á að heiðurslaun listamanna séu ekki besta leiðin til að stuðla að grósku í íslensk listalífi. Framsóknarflokkurinn leggur til að heiðurslaun listamanna verði lögð niður í núverandi mynd og að það fjármagn sem til sparast verði notað í sérstök starfslaun fyrir unga listamenn.

Lýðræðisvaktin: Koma þarf lagi á launasjóði listamanna. Reiknuð starfslaun listamanna eru allt of lág – þá þarf að vera enn betra aðgengi og yfirlit yfir alla sjóði sem listamenn geta sótt í. Eins er nauðsynlegt að auka aðgengi og vinnslu gagna sem sýna fram á tillegg listanna til samfélagsins í krónum og eins í menningarlegu tilliti.

Píratar: Við vísum í svar okkar við spurningu nr 1.

Regnboginn: Regnboginn vill gera áframhaldandi áætlun en leggja meira í að styrkja unga listamenn.

Samfylkingin:  Samfylkingin styður eflingu launasjóða listamanna.  Flokkurinn telur hinsvegar að sífellt þurfi að endurmeta virkni kerfisins svo sem með tilliti til nýliðunar, fjölbreytni og skilvirkni.  Launasjóðir listamanna er einn fyrsti hlekkurinn í virðiskeðju skapandi greina og er ástæða til að skoða frekar en gert hefur verið, tengsl þeirra við verkefnissjóði.

Sjálfstæðisflokkurinn: Sjálfstæðisflokkurinn mun beita sér fyrir að lög um listamannalaun verði endurskoðuð, m.a. með það að markmiði að taka upp verkefnatengda listsköpunarsjóði, sem starfa á samkeppnisgrunni.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð:
Launasjóðir listamanna eru mikilvægir bæði í menningarlegu og atvinnuþróunarlegu tilliti. Mánaðarlaunum í sjóðunum hefur verið fjölgað á kjörtímabilinu, en upphæðir starfslauna og skipting milli einstakra sjóða í listgreinum þurfa alltaf að vera í endurskoðunum þegar ný stjórn launasjóðanna kemur að málum. Mikilvægast er að stefnumarkandi ákvarðanir í þessum málum séu öllum kunnar og um þær ríki sem breiðust sátt. 
 

Hver er stefna flokksins í málefnum skapandi atvinnugreina? Styður flokkurinn í meginatriðum tillögurnar sem settar eru fram í skýrslunni Skapandi greinar – Sýn til framtíðar?

Björt framtíð: Já.

Dögun: Dögun telur alla listsköpun, sem og aðrar skapandi greinar, mikilvægan þátt atvinnulífsins og hafa auk þess gildi í sjálfu sér. Auk þess styðja þær við margar aðrar greinar, svo sem ferðaþjónustu og afþreyingariðnað. Hagræn áhrif menningarstarfs eru meiri en í flestum öðrum greinum og afleidd störf af ýmiskonar sköpun einnig umtalsverð. Flokkurinn styður í meginatriðum tillögur skýrslunnar.

Framsóknarflokkurinn: Í menntastefnu Framsóknar er lögð sérstök áhersla á að efla verk- og tæknimenntun, hönnunar- og listnám. Hér koma öll skólastig við sögu, allt frá leikskóla til háskóla. Framsóknarflokkurinn hefur lagt sig sérstaklega fram um að standa við bakið á og efla ýmis sprotaverkefni og nýsköpun.Framsóknarmenn vilja efla enn frekar nýsköpun  í atvinnulífi t.d. í gegnum skattkerfið og veita rannsóknar- og þróunarstyrki. Veita skattaívilnanir vegna fjárfestinga einstaklinga í nýsköpunarfyrirtækjum.  Við viljum einfalda regluverk um stofnun og rekstur atvinnufyrirtækja til þess að draga úr skriffinnsku og kostnaði. Til þess að þeir sem starfa innan hönnunar og lista geti blómstrað þarf að vera til staðar aðstoð, fjármagn og leiðsögn Framsóknarflokkurinn gleðst yfir áherslum á sköpun í námskrám leik- grunn- og framhaldsskólum. Þar sem sköpun  á að vera samofið öllu starfi á þessum skólastigum. Framsóknarflokkurinn leggur mikla áherslu á að skólar fái nauðsynlega aðstoð og aðstöðu til að geta staðið við þessa áherslu. Einnig verða yfirvöld menntamála að sjá til þess að veita ráðgjöf og standa fyrir markvissu ytra eftirliti.

Lýðræðisvaktin: Telur að stórauka eigi vægi skapandi greina á fyrstu árum grunnskóla – skapandi hugsun, sem leiðir af sér skapandi fólk og þá greinar verður auður sem gefur mest af sér í framtíðinni.

Píratar: Við vísum í svar okkar við spurningu nr 1.

Regnboginn: Regnboginn vill fjölbreyttara atvinnulíf og skapandi greinar eru hluti þess.  Við styðjum í meginatriðum þær tillögur sem settar eru fram í skýrslunni.

Samfylkingin: Samfylkingin stóð með samstarfsflokki sínum að skipan þess starfshóps sem vann skýrsluna Skapandi greinar – Sýn til framtíðar. Þegar skýrslan var kynnt 19. október sl. lýstu ráðherrar Samfylkingarinnar yfir stuðningi og ánægju með tillögur skýrslunnar og hafa með samstarfsráðherrum þegar hrint fyrstu tillögunni í framkvæmd og stofnað formlegan samstarfsvettvang um uppbyggingu skapandi greina.  Flokkurinn styður tillögur skýrslunnar.
Stefna flokksins í skapandi greinum er fjölþætt og vísum við á menningarstefnu okkar hvað þær varðar (bls 6). Í inngangi að menningarstefnnu segir eftirfarandi og endurspeglar hann afstöðu flokksins til greinanna:
Samfylkingin vill stuðla að umgjörð fyrir kraftmikið menningarlíf, sem virkjar sköpunarkraft þjóðarinnar og styrkir sjálfsmynd hennar. Fjölskrúðugt menningarlíf er einn helsti styrkur íslensks samfélags og almenn þátttaka þjóðarinnar í menningarstarfi á vart sinn líka. Skapandi greinar eru burðargrein í íslensku atvinnulífi, samanber Kortlagningu á hagrænum áhrifum skapandi greina frá 2010 og ljóst að þær skapa ört vaxandi útflutningstekjur. Skapandi greinar snerta mörg svið samfélagsins og þarf að nálgast uppbyggingu þeirra með samvinnu, þvert á stjórnkerfi, ráðuneyti og atvinnulíf.”

Sjálfstæðisflokkurinn:  Skapandi greinar eru ört vaxandi hluti atvinnulífsins. Hvatt er til samvinnu skapandi greina við aðrar atvinnugreinar einkum í ferðaþjónustu sem felur í sér mörg tækifæri.
Sjálfstæðisflokkurinn leggur á herslu á að tryggja arðsemi þeirra fjármuna sem opinberir aðilar leggja fram til stuðnings í skapandi greinum. Allar opinberar aðgerðir sem farið er í til stuðnings einstökum atvinnugreinum skulu þannig ávallt hafa skýr og mælanleg markmið um árangur.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð: Skapandi þætti í atvinnulífinu má  finna víða, en það svið sem oft gengur undir nafninu „skapandi greinar“ hefur mikið vægi þegar kemur að nýsköpun og atvinnuþróun í samfélaginu. Skýrslan sem hér er nefnd, kortlagning hagrænna áhrifa skapandi greina og fleira sem unnið hefur verið á núverandi kjörtímabili sýnir fram á þetta mikilvægi.  Formlegur samstarfsvettvangur um þetta svið sem mælt er fyrir um í skýrslunni hefur tekið til starfa, efla þarf hagtölusöfnun á þessu sviði og kortleggja sviðið betur. Ríki og Reykjavíkurborg þurfa að huga að sameiginlegum hagsmunum og auka fagmennsku í úthlutunum í sjóðum. Fleiri góðar ábendingar er að finna í nefndri skýrslu.  

Styður flokkurinn gildandi löggjöf um höfundarrétt nr. 73/1972 og opinberar reglur um höfundarrétt?  Ef ekki hver er þá stefna flokksins í málum er varða höfundarrétt listamanna, þ.m.t. höfundarréttarvarið efni á netinu?

Björt framtíð: Já.

Dögun: Dögun hefur ekki ályktað sérstaklega um höfundarrétt að öðru leyti en því að flokkurinn vill auka aðgengi almennings að safnkosti opinberra safna með rafrænum hætti í samstarfi við höfundarétthafa. Dögun telur hins vegar að allir eigi að njóta sanngjarnra launa fyrir sína vinnu, listamenn sem aðrir.

Framsóknarflokkurinn: Engin ný lög eru komin fram varðandi höfundarétt og nú í menntastefnu Famsóknarflokksins leggjum við áherslu á að auka aðgengi, m.a. af námsefni á netinu og auðvitað þarf að tryggja höfundarrétt þó svo að þeir sem kynnt hafa sér stefnu um málið segi að æ erfiðara verði að ná utanum efnið á netinu.  

Lýðræðisvaktin: Já, ennfremur vill Lýðræðisvaktin skattleggja höfundartekjur með öðrum hætti en gert er í dag – höfundatekjur á að skattleggja eins og leigutekjur.

Píratar:  Píratar eru mjög fylgjandi höfundarrétti en við teljum að ómögulegt sé að framfylgja núverandi lögum án þess að vega að grundvallar mannréttindum, þ.m.t. friðhelgi einkalífsins, tjáningar- og upplýsingafrelsi. Flestar upplýsingar nútímans eru tiltækar á rafrænu formi, sumar þeirra eru jafnvel alfarið geymdar á rafrænu formi. Netsíur og önnur sambærileg ritskoðun myndi setja hömlur á upplýsingafrelsi almennings samhliða röskun á friðhelgi einkalífs hans, t.d. ef settar yrðu á forvirkar heimildir stjórnvalda til þess að fylgjast með netnotkun hvers og eins. Þetta umhverfi vilja Píratar laga með því sjónarmiði að gæta hagsmunum allra sem eiga í hlut. Píratar hafa nú ályktað um endurskoðun höfundarréttar, sjá nánar: https://x.piratar.is/polity/1/document/36/. Þarna er aðeins um ályktun að ræða og leitast skal eftir þverpólitískri samvinnu við alla hagsmunaaðila ef fara á út í lagabreytingar.

Regnboginn: Já við styðjum þessa löggjöf og viljum standa vörð um höfundarrétt.

Samfylkingin: Að sjálfsögðu styður flokkurinn gildandi lög, opinberar reglur um höfundarétt sem og alþjóðlegar samþykktir og sáttmála um höfundarétt sem Ísland á aðild að.  Í löggjöf  þarf á öllum tímum að  taka mið af breyttri tækni, þörfum og landslagi en um leið brýnt að gætt sé þess að réttur og hagsmunir höfunda og eigenda hugverkaréttinda, sé ekki fyrir borð borinn.  Ein leið, varðandi niðurhal af netinu, er að finna leið með nýrri lagasetningu, til að rétthafar fái greitt fyrir eintakagerð hugverka til einkanota.  Samfylkingin hefur ekki tekið afstöðu til slíkrar nýrrar lagasetningar og telur að kosti og galla hennar þurfi að skoða vandlega.  Mikilvægt er að auka vitund almennings um rétt höfunda, líkt og listafólk hefur gert sjálft með áhugaverðri auglýsingaherferð á síðustu mánuðum.

Sjálfstæðisflokkurinn:  Sjálfstæðisflokkurinn telur nauðsynlegt að staðið sé vörð um eignaréttinn á öllum sviðum, þar með talinn höfundarrétt listamanna.

Vinstrihreyfingin – grænt framboð: Eins og sést best á númeri laganna er kominn tími á að uppfæra margt í þeim, enda hafa breytingar verið hraðar á undanförnum árum. Á núverandi kjörtímabili hafa fulltrúar mennta- og menningarmálaráðuneytis unnið náið með hagsmunaaðilum á þessu svið á vettvangi Höfundarréttanefndar en nauðsynlegt er að sú vinna haldi áfram þar sem um flókið og mikilvægt svið er að ræða. Höfundarréttarmál þurfa að skoðast í alþjóðlegu samhengi, einkum vegna netsins. Tryggja þarf löglegar leiðir til dreifingar yfir netið þar sem listamenn fá hlutdeild fyrir vinnu sína. Hvað menningararfinn varðar, t.d. myndlist sem finna má í söfnum landsins, er mikilvægt að greitt verði fyrir betra aðgengi almennings að þessum arfi. Miðlunarmöguleikar netsins eru miklir og hagsmunir stjórnvalda og listamanna fara að miklum hluta til vel saman hvað þetta varðar.

BÍL ÞAKKAR ÞEIM FLOKKUM SEM SENDU SVÖR VIÐ SPURNINGUNUM.

Samráðsfundur BÍL með Katrínu Jakobsdóttur

Mennta- og menningarmálaráðherra Katrín Jakobsdóttir boðaði stjórn BÍL til árlegs samráðsfundar í dag. Hér fer á eftir minnisblað BÍL, sem lagt var fram á fundinum:

Starfslaunasjóðir listamanna og verkefnasjóðir
Nýskipaður starfshópur um verkefnasjóði hefur það mikilvæga hlutverk að skoða uppbyggingu verkefnatengdra sjóða á sviði lista og menningar. Þar gefst kærkomið tækifæri til að skoða m.a. hugmyndir um nýjan sviðslistasjóð og kanna kosti og galla þess að koma á svipuðu fyrirkomulagi varðandi sviðslistir og gildir um stuðning  við framleiðslu kvikmynda gegnum Kvikmyndasjóð. Einnig þarf að skoða nýja sjóði myndlistar og hönnunar og leita leiða til að draga úr umsýslukostnaði sjóðanna. Þá þarf að tryggja að Bókasafnssjóður höfunda og Bókmenntasjóður verði efldir áfram, en framlag til þeirra stóð lengi í stað þar til núna á yfirstandandi fjárlagaári.
Samhliða eflingu verkefnatengdra sjóða er mikilvægt að stjórnvöld geri áætlun um fjölgun mánaðalauna í launasjóðum listamanna á næstu árum auk þess sem brýnt er að endurskoða upphæð mánaðalaunanna og möguleikann á að fólk eigi val um verktakagreiðslur eða launagreiðslur.

Upplýsingar um þróun fjárframlaga
Talsverðar breytingar hafa verið gerðar á fyrirkomulagi opinbers stuðnings við listir og menningu á síðustu tveimur árum. BÍL hefur hvatt til þeirra breytinga og stutt þær. Nú er hins vegar  svo komið að nánast ómögulegt er að gera samanburð á framlögum stjórnvalda til sjálfstæðrar starfsemi listafólks frá einu ári til annars. Brýnt er að ráðuneytið bæti úr þessum ágalla og gefi reglulega út talnaefni sem sýni með skilmerkilegum hætti þróun opinbers stuðnings við listir og menningu. Meðan talnaefni af þessu tagi er ekki aðgengilegt er tilhneiging til að stýra fjárveitingum til stórra verkefna, sem stjórnvöld hafa styrkt í áraraðir t.d. þátttaka Íslands í Feneyjatvíæringnum, inn í verkefnatengda sjóði á borð við Myndlistarsjóð. Slíkt getur varla verið meiningin með stofnun Myndlistarsjóðs, enda væri þá helmingur sjóðsins á hverju ári eyrnamerktur Feneyjatvíæringnum.

Myndlistartengdar gjaldskrár
Mikilvægt er að tryggja myndlistarmönnum og myndhöfundum greiðslur fyrir að sýna í söfnum og galleríum, sem rekin eru með opinberum stuðningi, enda óásættanlegt að allir sem starfa við uppsetningu og frágang sýninganna fái greiðslur nema listamaðurinn. BÍL hvetur stjórnvöld til að fara að dæmi Svía og gera samning við myndhöfunda um samningseyðublað og gjaldskrá vegna sýningarhalds og greiðslu kostnaðar.
Einnig er mikilvægt að stjórnvöld semji við myndlistarmenn um höfundarréttarþóknun vegna útlána safna á verkum úr safneign. Hraða þarf gerð slíks samnings við Myndstef á grundvelli 25.gr. höfundalaga, en Myndstef hefur þegar sent ráðuneytinu drög að slíkri gjaldskrá.

Uppbygging  danslistarinnar
Mikilvægt er að ráðherra hlutist til um grunnmenntun í listdansi á Íslandi og ákveði með hvaða hætti þróa skuli enn frekar háskólanám í greininni. Kallað hefur verið eftir því að fram fari gæðamat á starfsemi listdansskóla í landinu (þeirra sem kenna samkvæmt námsskrá) og er þörf á atbeina ráðherra í þeim efnum. Grunndeildir þessara skóla hafa undanfarin ár aðeins fengið málamyndagreiðslur frá ríkinu þar sem ekki hefur samist um kostnaðarskiptingu milli ríkis og sveitarfélaga. BÍL hvetur stjórnvöld til að tryggja farsæla niðurstöðu þeirra viðræðna hið snarasta.
Þá ítrekar BÍL fyrri sjónarmið um þörfina á að efla danslistina svo hún hljóti sambærilegan sess og aðrar listgreinar og hvetur stjórnvöld til að styðja hugmyndaríkt og kraftmikið danssamfélagið m.a. með því að  tvinna saman starfsemi Íslenska dansflokksins og Dansverkstæðis í Danshúsi, eins og kallað er eftir í dansstefnu FÍLD 10/20.

Aukin framlög til kvikmyndagerðar
BÍL fagnar hækkun opinberra framlaga til kvikmyndagerðar með fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar, en fer þess á leit við stjórnvöld að þau tryggi áframhaldandi stuðning við greinina með því að setja hækkanirnar inn í gildandi samkomulag við kvikmyndagerðarmenn. Mikil uppbygging stendur nú yfir, en til að koma í veg fyrir áfall á borð við það sem greinin varð fyrir 2010 þarf að endurnýja gildandi samkomulag við greinina, sem tryggir stöðugleika og áframhaldandi öflugan stuðning.

Kvikmynda- og myndmiðlalæsi
Í samræmi við endurnýjaðar námsskrár ber stjórnvöldum að tryggja kennslu í kvikmynda- og myndmiðlalæsi í grunn og framhaldsskólum. Myndmál er orðið jafn mikilvægt og ritmál í nútímasamfélagi og því mikilvægt að börn og ungmenni fái tæki til að meta og greina. Gríðarleg þörf er fyrir námsefni, bæði til að mennta kennara og nemendur til að við náum að fylgja þróuninni í nágrannalöndum okkar. Heimili kvikmyndanna í Bíó Paradís er kjörinn samstarfsaðili um slík markmið.

Tónlistarskólarnir
Listafólk vænti mikils af samkomulagi ríkis og sveitarfélaga, sem gert var í maí 2011. Nú er ljóst að vankantar eru á framkvæmd samkomulagsins. Stjórn BÍL hvetur yfirvöld til að skoða vel ábendingar skólastjóra tónlistarskólanna í Reykjavík, sem telja að aðferð Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga við skiptingu framlaganna sé ábótavant, framlagið þurfi að taka mið af raunkostnaði skólanna svo þeir geti áfram boðið upp á nám sem stenst gæðakröfur og námsskrá. 

Safnamál;
Áríðandi er að gera átak í safnastarfi tengt listum og skapandi greinum. Gera þarf úttekt á stöðu þeirra safna sem um ræðir, tryggja tengsl þeirra  við geirann, höfuðsöfn og háskólaumhverfið.
Kvikmyndasafn. Nú eru framköllunarverkstæði í Evrópu að hætta störfum, þá er hætt við að frumgerðir margra íslenskra kvikmynda glatist. Mikilvægt er að bregðast hratt við til að bjarga þeim og koma þeim á stafrænt form til varðveislu. Þær 10 milljónir sem tilgreindar eru í samkomulagi greinarinnar við stjórnvöld til stafrænnar yfirfærslu duga skammt. BÍL leggur til að Kvikmyndamiðstöð og Kvikmyndasafni verði falið að gera áætlun um með hvaða hætti sé hægt að bjarga þessum verðmætum og tryggja varðveislu kvikmyndarfsins til frambúðar.
Leikminjasafn. Opinber framlög til Leikminjasafns hafa dregist saman og eru nú mun lægri en til sambærilegra safna. Stjórnendur safnsins hafa gert sér vonir um að koma safninu fyrir í húsnæði Loftskeytastöðvarinnar við Brynjólfsgötu og í tengslum við það unnið að því að stofna hollvinasamtök til að efla fjárhagsgrundvöll safnsins. Atbeina ráðherra þarf til að þær áætlanir geti gengið eftir.
Safn RÚV. Mikilvægt er að tryggja skráningu þess menningararfs sem safn RÚV hefur að geyma. Safnið þarf að vera aðgengilegt og að stunda öfluga miðlun þessa mikilvæga arfs. Slík miðlun getur farið fram í samstarfi við Landsbókasafn og önnur söfn tengd listum og skapandi greinum. 

Framtíðarhúsnæði fyrir Listaháskóla Íslands
Þegar LHÍ var stofnaður, fyrir nær 15 árum, var stefnt að því að Íslendingar eignuðust öfluga menntastofnun á sviði æðri mennta á sviði lista, þar sem samlegð listgreinanna myndi móta námið og gera útkomuna sérstaka. Þessi áform hafa ekki gengið eftir, enn er skólinn til húsa á þremur stöðum í borginni. Það skiptir þróun listmennta í landinu gríðarlega miklu máli að stjórnvöld taki ákvörðun um framtíðarstaðsetningu Listaháskóla Íslands og geri tafarlaust áætlun um byggingu framtíðarhúsnæðis.

Akademía og heiðurslaun
Sjónarmið BÍL um akademíu listamanna eru þau sömu og áður. Mikilvægt er að stjórnvöld styðji þá grunnhugmynd að reynsla og færni eldri listamanna, þeirra sem á hverjum tíma njóta heiðurslauna Alþingis, verði nýtt með skipulögðum hætti og að þeim verði falin ábyrgð á að velja nýja meðlimi akademíunnar. Það er í sjálfu sér fagnaðarefni að loksins skuli hafa verið sett lög um heiðurslaun listamanna  (lög nr. 66/2012), en mikilvægt er að breyta þeim lagaramma sem fyrst, þannig að fagleg sjónarmið ráði því hverjir njóta heiðurslauna en ekki pólitísk.

Starfsumhverfi skapandi greina
BÍL fagnar því að Alþingi skuli hafa samþykkt menningarstefnu þá sem ráðherra lagði fram í haust og að nú skuli búið að stofna teymi innan stjórnsýslunnar sem vinnur að bættu starfsumhverfi skapandi greina á grundvelli skýrslunnar Skapandi greinar; sýn til framtíðar.  Þá er hönnunarstefna í burðarliðnum og breyting á lagaumhverfi sviðslista. Í því sambandi vill BÍL undirstrika mikilvægi þess að Kynningarmiðstöð íslenskra sviðslista verði komið á legg í samstarfi við Leiklistarsambandið.
Mikilvægt að ráðuneytið geri áætlun um eftifylgni þeirrar stefnumótunar sem unnið hefur verið að. Það á einnig við um stefnu í markaðssetningu lista og skapandi atvinnugreina á erlendri grund gegnum miðstöðvar listgreina/hönnunar og Íslandsstofu. Í áætlanagerð Íslandsstofu þarf að vera skýrt hversu miklum fjármunum skuli varið til lista og menningar og að fagráð Íslandsstofu í listum og skapandi greinum hafi áhrif á forgangsröðun og skiptingu fjármuna á einstök verkefni. Mikilvægt er að fulltrúi ráðuneytisins í fagráði Íslandsstofu í listum og skapandi greinum beiti sér í þeim efnum.

Fjárhagsleg afkoma BÍL
Ríkið hefur stutt starfsemi BÍL með rekstrarframlagi, sem hefur skipt sköpum varðandi vinnu að hagsmunamálum listamanna. Í ár er framlagið kr. 2,4 milljónir og er það svipuð upphæð og var fyrir efnahagshrunið 2008. Það er mikilvægt fyrir störf BÍL að framlag opinberra aðila haldi verðgildi sínu frá ári til árs, því er þess óskað að framlagið 2014 verði sambærilegt að verðgildi og var fyrir hrun. Minnt er á að BÍL samanstendur af 14 fagfélögum listafólks, sem hafa innan sinna vébanda um 4 þúsund listamenn og BÍL er einn af lykilráðgjöfum stjórnvalda á sviði lista og menningar.

Þorvaldur Þorsteinsson – In memoriam

Í dag  verður Þorvaldur Þorsteinsson borinn til grafar. Þorvaldur gegndi embætti forseta BÍL 2004 – 2006. Listamenn syrgja góðan félaga og votta ástvinum hans innilega samúð.

„Því hér er ég þótt horfinn sé í raun
ef lít ég mig með sýnar minnar sjónum
sem endurvarp eins manns er fór hér fyrr
og lifnar við í leikaranum, mér.“

Þorvaldur með eigin orðum, úr örleikritinu Kall, og nú er hann hér þótt horfinn sé í raun. Hann er í verkunum sem lifa hann og í minningum okkar. Ein af mínu fyrstu minningum um hann er einmitt af leiksviðinu, það var í Stúdentaleikhúsinu og hann lék glæsilega trönsu í kabarett, og söng. Hvílíkt leikaraefni! hugsuðum við mörg og áttum von á að sjá hann næst í Leiklistarskóla Íslands. Skömmu síðar fréttist af honum í Myndlista- og handíðaskólanum. Þar hófst ferðalagið inn í ævintýraskóginn fyrir alvöru og leitin að gulleplum og töfrafuglum. Áður hafði hann reyndar frelsað prinsessuna Ibbý úr helli drekans og hún hvatti hann áfram þegar hann lét sig dreyma um að bjarga líka Rauðhettu frá úlfinum, Hans og Grétu frá norninni og Mjallhvíti frá vondu stjúpunni. Svo urðu dularfullir atburðir til þess að skilaboðaskjóða Stóra dvergs hvarf úr felustað sínum og barst eftir langt ferðalag í hans hendur. Og mikið gladdi það okkur þegar hann leysti frá skjóðunni og hleypti út sögunni um Putta og Möddumömmu, …..jafnvel þótt nátttröllið fylgdi með….

Veruleiki Þorvaldar var ævintýri líkur, hann lifði lífinu lifandi og ferðaðist um draumheima vakandi, stundum með nátttröllið á hælunum;

„Svo sjálfur er ég vitni þess ég vaki
er hrópa ég: Æ, tími, slepptu taki!“

Og tíminn sleppti óvænt taki 23. febrúar! Síðast sat hann við eldhúsborðið hjá mér í janúar og sýndi mér handrit sem hann var með í smíðum. Lífið virtist leika við hann, það var bjart yfir honum og spennandi verkefni framundan. Dvölin í Belgíu, með prinsessunni Helenu, hafði gert honum gott. Við skröfuðum um erindið sem hann ætlaði að flytja á málþinginu í tengslum við aðalfund BÍL 9. febrúar og hann bjó mig undir að hann ætlaði að vera ómyrkur í máli. Það kom ekki á óvart, það var hann yfirleitt. Nú deila menn upptöku af erindi þessu á facebook, þar sem hann fjallar af ákefð um hugðarefni sitt; menntun. Á eftir var setið um hann, félagar og vinir sópuðust að honum til að spyrja frétta úr ævintýraskóginum. Síðasta minning okkar margra, síðasta senan í leiknum margslungna sem líf Þorvaldar Þorsteinssonar var. Og það gustaði af honum í hlutverkinu, þá og alla tíð. Þess er gott að minnast nú á sorgarstundu.

Þessum fátæklegu kveðjuorðum fylgja kveðjur og þakklæti frá Bandalagi íslenskra listamanna, en Þorvaldur gegndi embætti forseta bandalagsins um skeið. Hugurinn dvelur hjá fjölskyldu og ástvinum, sem syrgja góðan dreng, megi óskir Möddumömmu fylgja honum í hans hinstu för:

„Vaka yfir værri brá,
vonir mínar allar.
Móðurhjartans heitust þrá;
heitir góðar vættir á,
að prinsinn minn rati heim til sinnar hallar.“

Kolbrún Halldórsdóttir

Fundur stjórnar BÍL með dagskrárstjórum RÚV

Í dag bauð stjórn BÍL nýráðnum dagskrárstjórum Ríkisútvarpsins til fundar í Iðnó, þeim Margréti Marteinsdóttur og Skarphéðni Guðmundssyni. Markmið fundarins var að bjóða þau velkomin til starfa, fá að heyra sjónarmið þeirra og áform, ásamt því að kynna fyrir þeim helstu áherslur BÍL í málefnum RÚV. Stjórn BÍL lagði fram minnisblað á fundinum, sem einnig var inngangsávarp forseta:

Ríkisútvarpið er þjóðareign, órjúfanlegur hluti íslenskrar menningar og að þeirri stofnun verður aldrei nógu vel búið. Á RÚV hvílir sú skylda að halda utan um menningararfinn, tunguna, söguna, listina og lífið í landinu. Það hefur RÚV svo sannarlega gert með vandaðri dagskrá í gegnum tíðina. Nægir að nefna afbragðsgott Útvarpsleikhús á sunnudögum, Kilju og Djöflaeyju – þáttagerð sem fangar listirnar og miðlar til þjóðar.  Landinn og fleiri góðir þættir halda utan um mannlífið. Þannig ber að þakka margt gott sem daglega er gert í þessari menningarstofnun.

Tengsl við nágrannalöndin í norðrinu eru ræktuð með kaupum á skandinavísku efni og mætti auka hlut þess í dagskránni til muna til mótvægis við ódýrt og verksmiðjuframleitt léttmeti sem hefur djúpstæð og mótandi áhrif á samfélög.

Árum saman hafa listamenn og aðrir fulltrúar skapandi atvinnugreina kvartað undan því að það vanti leikið, innlent efni í sjónvarpsefni. Það er enda sá spegill sem við erum þakklátust fyrir og mótar þjóðarvitund og samkennd. Þarna þarf að lyfta Grettistaki og tíminn flýgur frá okkur. Kynslóðir alast upp við að spegla sig í erlendum veruleika. Það getur ekki verið markmið RÚV og vissulega er það ekki hlutverk stofnunarinnar.

Um hverja helgi eru glötuð tækifæri í stærstu skólastofu landsins. Á laugardags- og sunnudagsmorgnum frá 8:00 – 11:00 sitja þúsundir barna, mörg eftirlitslaus, yfir sjónvarpinu. Þarna væri hægt að leggja dásamlega hluti inn, leyfa íslenskri æsku að spegla sig í íslenskum veruleika, leggja inn orð og myndir, leik og dans, skemmtilega og skapandi hluti. Samstarf við grunnskóla og skapandi greinar væri borðleggjandi.

Og víkjum þá að hornsteini stofnunarinnar, sem þó hefur virst vera olnbogabarn til skamms tíma, Rás eitt. Þar fækkar í starfsliðinu. Dagskrárgerðarmenn Rásar eitt vinna stórkostlegt starf við þröngan kost. Þar hefur mátt ganga að gæðaefni vísu en hlustandinn finnur sárlega fyrir því þegar kreppir að. Nú kveður svo rammt að endurtekningum að þeir sem mest hlusta eru farnir að ókyrrast all verulega. Fjárhagi er kennt um, en að sjálfsögðu snýst þetta allt um forgangsröðun og mætti halda að Rás eitt ræki lest.

Til að efla menningarhlutverk RÚV væri þjóðráð að stofna sérstaka menningarfréttadeild,  sambærilega við íþróttafréttadeild, eins og þekkist á ýmsum stöðvum sem við berum okkur saman við- BBC og norðurlandastöðvarnar. Þær hafa á að skipa sérstökum menningarfréttamönnum  sem dreifa sér um dagskrána í útvarpi og sjónvarpi.  Þannig fengi menningarlífið í landinu þann sess sem því ber að kveldi dags og stofnunin endurspeglar samninginn við þjóð sína og menningarlegan metnað.

Í hnotskurn er afstaða BÍL sú að RÚV sé ein af mikilvægustu menningarstofnunum þjóðarinnar og það sé nauðsynlegt að stofnunin fái sinnt lögbundnu hlutverki sínu af metnaði. BÍL telur það sameiginlegt hagsmunamál listamanna og stjórnenda RÚV að vel sé að RÚV búið, faglegur metnaður sé þar í hávegum hafður og innlend dagskrárgerð verði efld á öllum rásum útvarps og sjónvarps.

Um leið og stjórn BÍL býður nýja dagskrárstjóra velkomna til starfa og óskar þeim heilla í starfi, bjóðum við fram krafta okkar til liðsinnis við framtíðarstefnumótun og uppbyggingu kraftmikillar dagskrár RÚV.

Skýrsla SKL – Samtaka kvikmyndaleikstjóra 2012 – 2013

Aðalfundur 2012
Aðalfundur SKL var haldin mánudaginn 20.febrúar 2012.Skráðir félagar voru 55. Stjórn gaf aftur kost á sér eftir tveggja ára setu og var endurkjörin án mótframboðs til tveggja ára. Hún er skipuð undirrituðum sem er formaður, Hilmari Oddssyni gjaldkera, Óskari Jónassyni ritara og meðstjórnendum Silju Hauksdóttir og Friðrik Þór Friðrikssyni. Stjórnin fundaði 12 sinnum á starfsárinu og voru flestir fundir haldnir á Hótel Borg, fyrsta mánudag í hverjum mánuði.

Kvikmyndasjóður og aukin opinber framlög
Stjórn SKL hefur haft það að megin takmarki síðustu þrjú ár að tryggja aukin farmlög til kvikmyndasjóða eftir niðurskurðinn 2010. Með nýjum samningi við Mennta og Menningarmálaráðuneytið og svo nýtilkominni tvöföldun sjóðsins 2013-2015 í fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar má segja að því takmarki hafi verið náð og við uppskerum eftir stífa þriggja ára baráttu. Tryggja þarf þessi auknu framlög og binda þau í samning og hefur Menningarmálaráðherra Katrín Jakobsdóttir lýst yfir vilja til þess. Í þessu máli hefur verið mikil samstaða milli fagfélaga í kvikmyndagerð og samstarf einstaklega gott.
Stjórn hefur setið fundi með forsvarsmönnum KMÍ þar sem við höfum fengið að koma með okkar athugasemdir og hugmyndir um framtíðartilhögunn úthlutuna í kjölfar stóreflingar sjóðsins. Frumdrög voru kynnt nú eftir áramótin og eru enn í mótun.

Bíó Paradís
Bíó Paradís er sjálfseignastofnun sem SKL er hlutaðeigandi að ásamt FK og SÍK og er meðlimur í Europa Cinemas og CICAE. Bíóið er á þriðja starfsári og hefur sannað sig sem vagga kvikmyndamenningar með fjölbreyttu framboði kvikmynda. Á hverju ári sýnir Bíó Paradís um 250 kvikmyndir frá 40 löndum. Framkvæmdastjóri er Hrönn Sveinsdóttir og Ásgrímur Sverrisson hefur gengt starfi dagskrárstjóra. Fyrir hönd SKL sitja Ragnar Bragason & Friðrik Þór Friðriksson í stjórn Heimilis Kvikmyndanna.

Bíó Paradís glímir við mikin rekstrarhalla þó stígandi sé góður. Velta var um 100 milljónir á árinu en styrkir eru aðeins um 18%. Í augnablikinu er áhersla lögð á að koma á þjónustusamningum við ríki og borg í tengslum við sýningar fyrir börn tengdu námsefni í kvikmyndalæsi. Unnið er hörðum höndum að fjármögnun nýs stafræns sýningarbúnaðar og ef allt gengur að óskum verður hann tekin í notkun nú í mars. Félagar eru hvattir til að leggja sitt að mörkum til að auka veg hússins.

Fulltrúar SKL í öðrum stjórnum og félögum
ÍKSA
Silja Hauksdóttir og Árni Óli Ásgeirsson sitja fyrir hönd SKL í stjórn ÍKSA.
Íslenska kvikmyndaakademían heldur Edduverðlaun á ári hverju og félagar eru um 550. Edduhátíðin vakti þónokkra athygli þetta árið og stóð ræða heiðursverðlaunahafa Kristínar Jóhannesdóttur upp úr og var hvatning til kvenna og áskorun um aukin hlut þeirra í íslenskri kvikmyndagerð.

BÍL
Ragnar Bragason situr sem fulltrúi SKL í BÍL, en Bandalag íslenskra listamanna er mikilvægur sameiginlegur vettvangur fyrir listgreinarnar í landinu er vinnur að hagsmunamálum. S.s skattalegri stöðu, samstarfi við ríki og borg um menningu og listir, kortlagningu skapandi greina, málefni RUV, höfundarrétt, umsagnir um þingmál ofl.

FERA
Hilmar Oddson sat að venju aðalfund félags evrópskra kvikmyndaleikstjóra í Kaupmannahöfn í júní síðastliðnum.

RUV
Lárus Ýmir Óskarsson situr sem varamaður í stjórn RUV

Önnur verkefni á árinu:
Handritsvinnusmiðja SKL hefur nú verið haldin í þrjú skipti í samstarfi við KMÍ. Leiðbeinendur hafa verið Ari Kristinsson, Elísabet Ronaldsdóttir og Einar Kárason og hefur verið mikil ánægja með þetta framtak sem stuðlar að auknu samtali og samstarfi meðal kvikmyndahöfunda. SKL hefur hug á að starfrækja vinnusmiðjuna áfram með svipuðu fyrirkomulagi og er vilji innan Kvikmyndamiðstöðvar að taka þátt í því.

Kvikmyndaskoðunar-kvöld SKL voru haldin nokkrum sinnum á síðasta ári þar sem íslenskar kvikmyndir voru sýndar í Bíó Paradís með þáttöku leikstjóra og höfunda. Þetta framtak fór vel af stað en dræm þáttaka varð til að ekki varð framhald á.

Masterclass. Ósk kom um samstarf frá pólskum kollegum okkar um að halda sameiginleg Masterclass-workshop á næstu árum þar sem reyndir og þekktir leikstjórar miðla af reynslu og visku til þeirra sem yngri eru – á stöðum víðsvegar um Evrópu.  Árni Óli Ásgeirsson og Hilmar Oddsson fóru til Póllands á fund á árinu og verkefnið er í vinnslu. 

Kvikmyndamenntun á háskólastigi.
Formaður tók nú eftir áramótin sæti í nefnd á vegum Listaháskóla Íslands – ásamt Hrafnhildi Gunnarsdóttur formanni FK og Sveinbirni Baldvinssyni prófessor við Norska kvikmyndaskólann – sem tók að sér tillögugerð um smíði kvikmyndadeildar á háskólastigi innan LHÍ. Markmiðið er að útskrifa í framtíðinni kvikmyndagerðarmenn á sviði Leikstjórnar, handritsgerðar, kvikmyndatöku, klippingu, hljóðs og framleiðslu. Skoðaðar verða þverfaglegar tengingar, samlegðaráhrif og samstarfsmöguleikar við aðrar deildir innan skólans; tónlist, leiklist, hönnunar og myndlist. Þetta kemur til í framhaldi af úttekt Mennta og Menningarmálaráðuneytis á kvikmyndamenntun á Íslandi og framtíðarskrefum.

RUV og ný stefna
Jákvæð þróun hefur orðið í Efstaleiti með nýrri stjórn og dagskrárstjóra í fullu starfi. Stjórn SKL sendi forsvarsmönnum RÚV bréf, þar sem lagt var til að leitað væri til kvikmyndaleikstjóra og kvikmyndahöfunda um sköpun nýs efnis. Í framhaldi átti formaður fund með Skarphéðni Guðmundssyni sem lýsti yfir miklum vilja til að auka veg íslenskrar kvikmyndagerðar innan stofnunarinnar, sérstaklega með auknu leiknu efni. Sama viðhorf má finna hjá stjórn RUV en spurt er að leikslokum þegar kemur að framkvæmd.

Framtíðarverkefni
Fjármál SKL.  Tekjur af IHM sjóði fara þverrandi og mjög mikilvægt er að koma á nýjum tekjustofnum fyrir félagið. Þetta er í forgangi hjá stjórn.

Grunnsamningur leikstjóra við framleiðendur. Uppkast er komið að viðmiðunarsamningi og formaður SÍK Hilmar Sigurðsson hefur tekið vel í hugmyndir um fund þar sem þau drög eru rædd.

Aukin hlutur kvenna í kvikmyndaleikstjórn. Stjórn óskar eftir hugmyndum og samtali um hvernig hægt sé að auka fjölda kvenna í kvikmyndaleikstjórn og með hvaða hætti er hægt að byggja upp jafnara hlutfall kynjanna til framtíðar. 

Kvikmyndalæsi. SKL í samstarfi við önnur fagfélög í kvikmyndagerð, Bíó Paradís og opinbera aðila ætla að stuðla og taka þátt í að móta aukna kennslu í kvikmyndalæsi á grunnskóla og framhaldsskólastigi. Til lengri tíma tel ég að mikilvægt sé að tryggja stoðir kvikmyndamenningar í landinu, með aukinni hagræðingu, samlegð og skilvirkni t.d með sameiningu Bíó Paradísar við alþjóðlegar kvikmyndahátíðir og sýningarhluta Kvikmyndasafns Íslands.

Ragnar Bragason / 28.febrúar 2013

Skapandi atvinnugreinar af sjónarhóli listamanna

Í tengslum við aðalfund BÍL  9. febrúar sl. var haldið málþing um skapandi atvinnugreinar af sjónarhóli listamanna. Sex listamenn og hönnuðir fluttu erindi á máþinginu og beindu sjónum sínum að uppbyggingu skapandi atvinnugreina út frá eigin reynslu af störfum í hinum skapandi geira.  Erindin hafa nú verið gerð aðgengileg hér á vef BÍL og er það von okkar að þau  veki forvitni út fyrir raðir aðildarfélaga BÍL, t.d. fjölmiðla, aðila vinnumarkaðarins, sjórnmálamanna og þeirra sem sinna opinberri stjórnsýslu.

Brghildur Sölvey Sturludóttir arkitekt

Bragi Valdimar Skúlason tónlistarmaður og textasmiður

Guðmundur Oddur Magnússon hönnuður og prófessor

Ósk Vilhjálmsdóttir myndlistarmaður og leiðsögumaður

Sólveig Arnarsdóttir  leikari

Þorvaldur Þorsteinsson myndlistarmaður og rithöfundur

Page 1 of 24123451020...Last »