Fréttir

Nýr forseti BÍL

Framhaldsaðalfundur var haldinn hjá Bandalagi íslenskra listamanna 23. apríl sl. Þar var Ágúst Guðmundsson kjörinn nýr forseti Bandalagsins.

 

Á fundinum flutti Þorvaldur Þorsteinsson, fráfarandi forseti, skýrslu sína. Hafði hann þar nokkur orð um hinn ólíka skilning sem listamenn annars vegar og ráðamenn hins vegar leggja í orðið “samráð”. Benti á nokkur sorgleg dæmi því til sönnunar.

Þorvaldur sagði frá greinarskrifum sínum, m.a. vegna málefna listdansnáms og norræns menningarsamstarfs. Hann greindi frá fundi með útvarpsstjóra og fyrirspurnum til listamanna vegna þátttöku í Listahátíð og um mikilvægi þess að kanna nánar þátttöku listamanna hjá stofnunum og hátíðum, sérstaklega hvað varðar fjármögnun. Annað í starfi Bandalagsins var einnig rakið.

Þorvaldur taldi það stærsta verkefni BÍL að skilgreina bandalagið og endurskipuleggja starfið. Að vera gerendur, en ekki þolendur eða jafnvel píslarvottar!

 

Málefni listdansskólans

Fyrirvaralaus lokun Listdansskóla íslands er ekkert einkamál dansara. Hér er um að ræða aðför að þeim  lýðræðislegum skoðanaskiptum  og vinnubrögðum sem menning okkar á allt sitt undir. Einhliða ákvörðun og yfirkeyrsla af því tagi sem hér átti sér stað er í hrópandi andstöðu við meginstefnu BÍL í samskiptum við yfirvöld; aukin samskipti, markvisst samráð og gagnkvæm virðing.

BÍL stóð fyrir opnum fundi í samvinnu við FÍLD og Listaháskólann þar sem samþykkt var eftirfarandi ályktun:

“Opinn fundur haldinn 5. september í húsnæði Listaháskóla Íslands, mótmælir harðlega einhliða ákvörðun menntamálaráðherra um lokun Listdansskóla Íslands og krefst þess að lokun skólans verði frestað þar til framtíð listdansnáms á grunn- og framhaldsskólastigi hefur verið tryggð í samráði við fagmenn í greininni.”

Forseti fylgdi ályktuninni eftir með bréfi til ráðherra en hafði ekki erindi sem erfiði, því nokkrum dögum síðar tilkynnti ráðherra í sjónvarpsviðtali að ekki yrði kvikað frá fyrri ákvörðun. Í framhaldi af því skrifaði forseti BÍL grein í Mbl. Hana má lesa hér:

 

FELLIBYLURINN ÞORGERÐUR

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur verið öðrum ráðherrum sýnilegri í starfi og sinnt opinberum erindum á sviði funda og mannfagnaða af stakri prýði. Einstaka mál sem varða menntun og menningu okkar hafa auk þess fengið sköruglega afgreiðslu í hennar ráðherratíð og sumt af því verið til bóta. Henni bregst hins vegar bogalistin í nýjasta útspili sínu, en það felst sem kunnugt er í því að loka Listdansskóla Íslands sem um árabil hefur sinnt listdanskennslu á grunn- og framhaldsskólastigi og lagt grunninn að þeirri stórkostlegu framför sem orðið hefur í íslenskum listdansi á undanförnum árum.

Listdansarar, líkt og aðrir listamenn, eru öðrum fremur áhugasamir um ferskan hugsunarhátt og breytingar í takt við tímann og vilja síst af öllu standa í vegi fyrir þeirri sífelldu endurskoðun sem fara þarf fram á viðhorfum og starfsháttum. Slík endurskoðun er einmitt löngu tímabær til að tryggja frekari uppbyggingu Listdansskólans í …

ljósi þess góða árangurs sem starf hans hefur skilað út í samfálagið allt, ekki aðeins í formi frábærra dansara og danshöfunda en ekki síður í því forvarnar og uppbyggingarstarfi sem felst í öguðu dansnámi. Hafa fagmenn í greininni ítrekað bent á nauðsyn slíkrar endurskoðunar en ekki haft erindi sem erfiði.

En nú hefur ráðherra loksins tekið við sér og það svo um munar: Á sama tíma og opnuð er Listdansdeild innan Listaháskóla Íslands, sem byggir á þeim grunni sem lagður hefur verið í rúmlega 50 ára sögu Listadansskólans, ákveður Þorgerður Katrín að leggja skólann niður og skilja listdanskennslu í landinu eftir í höndum ótilgreindra aðila sem ennþá hafa ekki gefið sig fram. Þessi ákvörðun var tekin án nokkurs samráðs við fagfólk í greininni og afhjúpar slíka vanþekkingu á eðli listdanskennslu að ekki er sæmandi ráðherra menntamála.

Eftir standa listdansnemendur og forráðamenn þeirra, listdanskennarar, dansarar og dansunnendur, hálf ringlaðir og reyna að átta sig á því hvað hér hafi gerst. Menn vilja fá að vita hvað jafn ágætlega greind manneskja og Þorgerður Katrín hafi verið að hugsa, því ekkert í þessum gjörningi bendir til þess að hann sé ígrundaður að neinu leyti. Tilkynningu um lokun skólans fylgja engar faglegar forsendur en klifað á því að hér sé um “stjórnsýslulegar breytingar” að ræða, sem í huga embættismanna virðast jafngilda náttúrulögmálum sem ekki beri að storka. Ákvörðuninni fylgir ekki ein einasta tillaga um næstu skref, ekki eitt orð um það hvernig tryggja á að listdanskennsla næstu ára verði ekki í skötulíki né hvernig mæta á þeim kostnaði sem verið er að velta beint yfir á nemendur og forráðamenn þeirra með þeim afleiðingum að námið verði ekki á færi nema þeirra sem mest efni hafa.

Undirritaður átti fund með Þorgerði Katrínu skömmu eftir að ákvörðun hennar var tilkynnt, þar sem hún lýsti vilja sínum til viðræðu við fagfólk um framhaldið. Viðræðurnar hingað til hafa farið fram með þessum hætti: Listdansarar, listdanskennarar, listdansnemar og foreldrar, ásamt Bandalagi íslenskra listamanna sendu ráðherra sameiginlega ályktun þar sem þess er krafist að Listdansskólanum verði ekki lokað fyrr en framtíð listdansnáms á grunn- og framhaldsskólastigi hafi verið tryggð í samvinnu við fagfólk í greininni.

Þeirri áskorun hefur ekki verið svarað.

Fulltrúar listdansara, sem ráðherra hefur ekki ennþá viljað hitta, sendu henni fyrirspurnir um hvað hún hafi í hyggju um framhaldið.

Þeim fyrirspurnum hefur ekki verið svarað.

Skilað hefur verið inn ábendingum um afgerandi sérstöðu listdansnámsins, sem felst m.a. í ungum aldri nemenda, sérhæfðri og dýrri aðstöðu til æfinga og nauðsynlegri samfellu í grunn- og framhaldsnámi svo marktækur árangur náist.

Engin viðbrögð.

Þá hafa listdansnemar haldið úti þögulum mótmælum fyrir utan ráðuneytið án þess að sjá ráðherra bregða fyrir í glugga.

Einu skilaboðin sem berast eru endurteknar yfirlýsingar Þorgerðar Katrínar í fjölmiðlum um að ekki verði kvikað frá þessari ákvörðun, að skólanum verði lokað og þar við sitji.

Vinnubrögð ráðherra lýsa furðu litlum skilningi á einni viðkvæmustu en jafnframt metnaðarfyllstu listgreinar okkar og afhjúpar þá sjálfsupphöfnu afstöðu sem ráðamenn hafa í vaxandi mæli gagnvart listum og menningu þessa lands. Eftir því sem íslenskir listamenn koma sterkar fram á alþjóðavettvangi og skila glæsilegri árangri, jafnt á sviði tónlistar, leiklistar, myndlistar, kvikmynda, dans, arkítektúrs, bókmennta og hönnunar, því roggnari verða ráðamenn í ræðum sínum og viljugri að baða sig í því kastljósi sem beint er að listamönnum og verkum þeirra.

Ég skora á menntamálaráðherra að leiðrétta mistök sín nú þegar og lýsa því yfir að Listdansskólanum verði ekki lokað, amk. ekki fyrr en framtíð grunn- og framhaldsnáms í listdansi er tryggð í eðlilegu samráði við fagmenn í greininni. Að öðrum kosti hljótum við ætíð að minnumst þess, þegar við sjáum Þorgerði Katrínu stilla sér upp fyrir ljósmyndara Morgunblaðsins á frumsýningu á nýju íslensku dansverki, að þetta er sú sama Þorgerður Katrín og ákvað að leggja niður Listdansskóla Íslands án þess að virða íslenskan listdansheim viðlits.

 

Þorvaldur Þorsteinsson

forseti bandalags íslenskra listamanna.

 

Óþolandi vinnubrögð

Sú ákvörðun sem tekin var á síðasta þingi Norðurlandaráðs um að leggja niður nær allar lykilstofnanir menningarsamstarfs Norðurlanda á einu bretti, átti sér þó nokkurn aðdraganda. Ólíkt því þegar ráðherra lagði niður Listdansskólann án þess að tala við kóng eða prest, þá virtist sem nú ætti að vanda sig. Sett var af stað samræðuferli og pappísvinna með tilheyrandi fundarhöldum með fulltrúum listamannasamtaka á Norðurlöndunum þar sem leitað var eftir okkar viðhorfum og ábendingum vegna væntanlegra skipulagsbreytinga. Þetta reyndist í raun meiri skrípaleikur en nokkuð annað og staðfesti grun forseta BÍL  um að ráðamenn séu um það bil að tapa sér í valdahroka um þessar mundir.

Til að gera grein fyrir þessu makalausa sjónarspili skrifaði forseti BÍL eftirfarandi grein í Fréttablaðið:

 

LIGE SOM DEN BJORGOLFUR, ALTSO!

Á nýliðnu þingi Norðurlandaráðs voru samþykktar grundvallarbreytingar á norrænu menningarsamstarfi. Ákveðið var að leggja niður á einu bretti miðstöðvar á sviði tónlistar, bókmennta, sviðslista og myndlistar sem um árabil hafa gegnt margvíslegum hlutverkum í norrænu menningarlífi. Þær hafa m.a. verið tengiliður norrænna listamanna og samstarfsvettvangur þeirra, auk þess að halda utan um stóran hluta norræna sjóðakerfisins. Þær hafa hver með sínum hætti verið nokkurs konar útverðir norræns menningarsamstarfs þar sem listamenn og fagmenn innan listheimsins geta treyst því að tungumál þeirra skiljist og jafnframt að unnið sé út frá þeim veruleika sem menningin er sprottin úr. Ekki út frá tilskipunum að ofan heldur lífrænu samspili menningar og samfélags á hverjum tíma…

Vissulega hefur misvel tekist til í starfinu hingað til og margt sem þarfnast endurskipulagningar eigi miðstöðvarnar að standa undir nafni. En hugmyndin er góð og hreint engin tilviljun: Með því að stofna slíkar miðstöðvar og setja þær í hendur fagmanna úr viðkomandi listgreinum hvarf fyrirgreiðslupólitík nánast úr sögunni og hægt var að byggja upp samfellu í starfi óháð dutlungum ráðamanna. Þar með var sömuleiðis hægt að byggja upp marktækan gagnabanka og aðgengileg tengslanet, byggð á virkum samskiptum og þeim veruleika sem menningin er samofin. Það hefði því verið ögrandi og jafnframt sjálfsagt verkefni fyrir Norrænu ráðherranefndina að endurskipuleggja þessar miðstöðva í þeim tilgangi að gera góða hugmynd ennþá betri. Nýta það sem vel var gert í samhengi við nýjar vinnuaðferðir og breytt viðhorf.

Undirritaður hefur, ásamt fylltrúum norrænna listbandalaga, fylgst með þessu ferli undanfarna mánuði, eða allt frá því Per Voetman, talsmaður nefndarinnar sem skipuð var til að endurskoða norrænt menningarsamstarf, kallaði okkur til fundar við sig í Kaupmannahöfn í júní sl. Áður hafði hann heimsótt Norðurlöndin öll, kynnt tillögur nefndarinnar og kallað eftir ábendingum fagaðila. Og það vantaði ekki ábendingarnar. Á fundinum í Menningarráðuneytinu Kaupmannahöfn var komið inn á ótal gagnrýniverða þætti í tillögunum. Ekki síst hvernig hið svokalla “armslengdar” prinsipp, sem gengur út á að stjórnmálamenn sé ekki með puttana í faglegum úthlutunum, var þar þverbrotið. Í framhaldi af fundinum var skilað inn endanlegri greinargerð sem undirritað var af tugum fagfélaga og regnhlífasamtaka listamanna á Norðurlöndunum, þar sem allt kapp var lagt á málefnalega gagnrýni og raunhæfar tillögur til úrbóta svo hér yrði ekki til enn eitt menningarslysið vegna vanhugsaðra aðgerða yfirvalda.

Það er skemmst frá því að segja að þegar málið var lagt fyrir í sinni endanlegu mynd á þingi Norðurlandaráðs á dögunum, hafði ekkert breyst frá upphaflegum tillögum. Ekki hafði verið gerð ein einasta breyting byggð á ábendingum, gagnrýni og tillögum þeirra sem best til þekkja. Það hafði m.ö.o. ekki verið tekið tillit til eins einasta orðs af því sem norrænir fagmenn höfðu um málið að segja. Í stað þess að byggja upp var ákveðið að leggja niður. Það var, líkt og margt annað um þessar mundir, gert í nafni skilvirkni og einföldunar. Einföldun er það svo sannarlega, því skv. nýju fyrirkomulagi mun einn sameiginlegur sjóður koma í stað allra miðstöðva og í hann munu listamenn og menningarstofnanir geta sótt, hafandi fyllt út viðeigandi eyðublöð. Úthlutanir verða í höndum stjórnmála- og embættismanna í sýndarsamvinnu við fagmenn í listum sem nýttir verða til friðþægingar eftir hentugleikum. Allt sem heitir upplýsingamiðlun um norræna menningu, gagnabankar, tengslanet og samstarfsvettvangur mun jafnframt heyra sögunni til og uppsafnaðri þekkingu gefið langt nef.

Með hreinni og klárri valdbeitingu hafa stjórnmálamenn hér með tryggt sér beinan aðgang að öllu því fjármagni sem veitt verður til norrænna verkefna á sviði tónlistar, bókmennta, sviðslista og myndlistar um ókomna tíð. Í því felst hin raunverulega “hagræðing”. Í stað þess að láta fagfólk og einstaklinga með reynslu af listsköpun í samtímanum um að vega og meta hvar fé nýtist best hverju sinni, hafa pólitíkusar ákveðið að taka málin í sínar hendur og hverfa þannig, ásamt embættismönnum sínum, áratugi aftur í tímann. Til fyrirkomulags þar sem listamenn og listnjótendur búa við geðþóttaákvarðanir stjórnamálamanna sem hafa álíka reynslu af raunveruleika sköpunar og lista og fjarstýringin á sjónvarpinu þeirra.

Sú aðferð sem hér er beitt til að tryggja valdhöfum “rétta” útkomu, er á góðri leið með að yfirtaka alla stjórnsýslu. Stjórnmála- og embættismenn taka æ oftar einhliða ákvarðanir í málum sem þeir hafa litla sem enga reynslu af en setja síðan á svið eitthvert sjónarspil sem kennt er við samráð. Listamenn hafa ítrekað fengið að kynnst þessum leikaraskap að undanförnu og er skemmst að minnast forkastanlegra vinnubragða í kringum ráðstefnuhöllina sem kennd er við Tónlistarhús og nú síðast lokun Listdansskóla Íslands þar sem menn eru í báðum tilvikum að horfa upp á meingallaðar framkvæmdir. Þá fyrri litaða af sýndarsamráði við tónlistarmenn, þá seinni af yfirgangi ráðherra og síðan innantómum loforðum um samráð – eftir á.

Blekkingarleikur stjórnmála- og embættismanna í nafni hins svokallaða lýðræðis sem heita á ríkjandi á Norðurlöndunum er orðinn ákaflega leiðgjarn svo ekki sé meira sagt. Það heyrir orðið til fágætra undantekninga að valdhafar telji sig í þjónustu þjóðar og hlusti eftir því sem þar er að finna, hvort sem er í formi málefnalegrar gagnrýni eða faglegra ábendinga  þeirra sem best þekkja til. Það er líkast því að sú bylting sem orðið hefur í valdahlutföllum á sviði efnahagsmála á undanförnum árum hafi vegið svo að áhrifamætti stjórnmálamanna að þeir leiti nú allra mögulegra og ómögulegra leiða til að gera sig gildandi.

Þetta nýjasta útspil; að opna fyrir bein afskipti yfirvalda af norrænni sköpun og liststarfsemi, ætti að gefa smákóngunum innan ráðuneytanna auknar vonir. Vísast kominn tími fyrir þá að setja teinóttu fötin í hreinsun, því framundan eru ótal flugeldasýningar og opnunarhátíðir stjórnskipaðra uppákoma sem menningardindlar stjórnsýslunnar geta baðað sig í sem persónulegir velgjörðarmenn og hálfguðir. Rétt eins og þeir væru sjálfur hundraðkallinn Björgólfur í ham. Verði þeim að góðu.

 

Þorvaldur Þorsteinsson

forseti Bandalags íslenskra listamanna

 

Listkennsla í skólum

Forseti BÍL sat á dögunum ráðstefnu á vegum UNESCO um listmenntun í skólum. Hugleiðingar um það sem þar var að gerast er að finna undir “Ráðstefnur

 

Hvert er hlutverk BÍL?

Síðan ég tók við embætti forseta BÍL hef ég iðulega staldrað við þá einföldu spurningu sem varpað er fram hér að ofan. Ég hef satt að segja átt við sífellt meiri efasemdir að stríða um raunverulega virkni Bandalagsins í samfélagi okkar og staðið mig að því að halda mig markvisst til hlés í því sem kalla mætti dæmigerðan eða hefðbundinn vettvang forseta BÍL. Það þýðir m.a. að ég hef átt æ erfiðara með að átta mig að mikilvægi þess að standa upp á endann í kokteilboðum eða sitja á miðendanum á sér í löngum kvöldverðarboðum á vegum gestrisinna yfirvalda.

Á yfirborðinu gæti litið svo út sem fulltrúi listamanna ætti einmitt að vera sem sýnilegastur í fínni lummuboðum og viðhafa þar jafnframt ítrustu kurteisisvenjur, þó ekki væri nema til að leiðrétta þann misskilning að listamenn séu ekki íkja samhvæmishæfir.

 

Áhugaverð frétt hjá RUV

Hildur Bjarnadóttir fréttamaður hjá RÚV var með mjög áhugaverða frétt frá Danmörku í hádegisfréttum útvarpsins 30. janúar sl.:

 

“Danskir fjölmiðlar segja að forystumenn í atvinnulífinu og vísindamenn telji mikilvægara fyrir börn að læra að fá góðar hugmyndir, heldur en að fá háar einkunnir í lestri, skrift og reikningi. Þótt slík færni spilli ekki fyrir, sé meira um vert að læra að spjara sig, og nýta hugmyndaflugið. Það komi að mestu gagni í störfum, bæði í iðnaði og þjónustu.

Stofnun um framtíðarrannsóknir í Danmörku hefur gefið út bók um efnið, þar sem bent er á nauðsyn skapandi hugsunar og skapandi starfa. Gagnlegustu hugtökin í allri atvinnustarfsemi séu samvinna og fagleg þekking. Með breyttri tækni verði hvers kyns myndmál, hljóð og lifandi myndir mikilvægari en skrifaður texti og tölur á blaði.

Ekki eigi að eyða tíma barna í að læra eins og þeir sem nú eru fullorðnir gerðu, heldur kenna þeim þannig að þau verði gjaldgeng í skapandi störfum í framtíðinni.”

 

Nokkur orð frá forseta BÍL

Ágætu lesendur.

Um þessar mundir eru liðnir þrír mánuðir síðan ég var kjörinn forseti BÍL og ekki úr vegi að ég láti í mér heyra á þessum vettvangi. Mig grunar reyndar að heimasíða BÍL sé ekki sjálfsagður viðkomustaður þeirra sem fylgjast vilja með menningarumræðunni í landinu, jafnvel þó hér sé að finna mikið af góðum upplýsingum og innleggi í þarfa umræðu.

Til þess að þessi síða þjóni tilgangi sínum, sem vettvangur umræðu og tengiliður ólíkra listgreina innbirðis og við umheiminn, þarf hún að vera öðru vísi upp byggð, aðgengilegri og gegnsærri. Það var einmitt eitt af því sem ég talaði um þegar ég ávarpaði aðalfund BÍL á dögunum, að gera þar nauðsynlegar breytingar. Sú vinna er ekki jafn langt komin og ég hefði viljað, en er engu að síður í áhugaverðum farvegi sem vert er að gefa lengri tíma til að þróast.

Það er ljóst að BÍL hefur tekið drjúgum breytingum í tíð forvera míns Tinnu Gunnlaugsdóttur enda dylst engum að hún skilaði bæði miklu og góðu starfi sem forseti bandalagsins. Traust manna á BÍL hefur líklega aldrei verið meira og áhugi á stefmumálum þess ótvíræður. Vil ég sérstaklega vekja athygli lesenda á hinni svokölluðu “Framtíðarsýn og stefnumótun í íslensku listalífi” sem gefin var út á síðasta hausti. Framtíðarsýnina, sem er afrakstur stefnunmótunarvinnu um 40 einstaklinga úr röðum BÍL, getur þú nálgast með því að velja “Á DÖFINNI” hér fyrir ofan. Hvet ég alla til að lesa textann vandlega, sér til upplyftingar og hvatningar. Væri ekki úr vegi að lesendur sendu hann áfram til allra þeirra sem málið varðar í smáu eða stóru og leggi þannig sitt af mörkum til málefnalegrar umræðu.

Það felst ærin ábyrgð því að fylgja eftir góðum verkum Tinnu Gunnlaugsdóttur svo ekki þurfi að tapa þræði eða glutra niður tækifærum þó skipt sé um mann í brúnni. Mitt hlutverk, í góðu samráði við stjórn, er meðal annars það að halda til haga því sem vel hefur tekist og sjá til þess að sú mikla vinna sem þegar hefur verið unnin skili sér áfram á eðlilegan hátt. Það breytir þó ekki því að ég hef frá upphafi áskilið mér allan rétt til þess að breyta áherslum og móta starfið í samræmi við það sem ég trúi að skili bestum árangri í nútíð og framtíð.

Ég hef notað þessa fyrstu mánuði til að kynna mér þann grundvöll sem Bandalagið byggir á, setja mig í samband við ólíka hagsmunaðila, hitta stjórnir aðildarfélaga og helstu ráðamenn ríkis og borgar. Allt í þeim tilgangi að hafa sem besta mynd af stöðu mála og eiga þar með auðveldara með að meta hvar skóinn kreppir og sjá hvar tækifærin leynast til næstu sóknar. Það er vissulega ánægjulegt að finna þann áhuga sem hvarvetna ríkir um starfsemi BÍL og óhætt að segja að væntingar, jafnt listamanna sem ráðamanna og listáhugafólks eru miklar til þeirra tækifæra sem Bandalagið getur skapað í framtíðinni. Tækifæra til áhugaverðar umræðu, aukinnar samstöðu og skilnings og marktækrar þátttöku í mótun samfélagsins. Þar eru listamenn sannarlega vannýtt auðlind sem æ fleiri eru farnir að líta til í fullri alvöru. Það er satt að segja ákaflega freistandi að halda því fram að tími orðagjálfurs ráðamanna og viðskiptajöfra sé loksins liðinn og komið að því að menn vilji láta verkin tala. Samstarfsvilji þeirra sem völdin hafa, hvort sem er pólitísk eða peningaleg, hefur a.m.k. sjaldan verið meiri og því mikilvægt að listamenn sjálfir sýni þann áhuga og skilning sem þarf til að næstu skref verði öllum til hagsbóta. Það eru ótal leiðir ókannaðar í því ferli og verður forvitnilegt að láta á það reyna á næstu misserum hvort ýmsir þættir í framtíðarsýn BÍL eigi ekki, þrátt fyrir allt, greiða leið frá hugmynd til framkvæmdar.

 

Þorvaldur Þorsteinsson

Nýr forseti BIL

Aðalfundur BÍL, Bandalags íslenskra listamanna var haldinn í Iðnó við Reykjavíkurtjörn laugardaginn 30 október sl..

Á fundinum var Þorvaldur Þorsteinsson myndlistarmaður og rithöfundur kjörinn forseti BÍL til næstu tveggja ára, en Tinna Gunnlaugsdóttir, sem verið hefur forseti síðastliðin sex ár, tekur senn við embætti Þjóðleikhússtjóra.

Nýtt aðildarfélag, Leikskáldafélag Íslands, stofnað 1974, var tekið inn í BÍL og er það 14. aðildarfélagið.

Auk venjulegra aðalfundar starfa var kynnt á fundinum stefnumótunarverkefni um framtíðarsýn fyrir íslenskt listalíf til ársins 2008, sett fram í tilefni af 75 ára starfsafmæli BÍL á síðasta ári.

Auk þess voru samþykktar nokkrar ályktanir.

 

Aðalfundarályktanir 2004

Ályktanir samþykktar á aðalfund BÍL 2004

 

Aðalfundur bandalags íslenskara listamanna fagnar stofnun tónlistarsjóðs á vegum menntamálaráðuneytisins, en sjóðum er ætlað er að stuðla að aukinni útrás innlendrar tónsköpunar. Einnig fagnar aðalfundurinn því að Kynningarmiðstöð fyrir íslenska myndlist skyldi loks fá brautargengi stjórnvalda.

 

Ályktun um ljósvakamiðla.

Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna mælist til þess að leitað verði leiða til að bæta úr því ófremdar ástandi sem ríkir á sviði innlendrar dagskrárgerðar. Fundurinn ályktar að auknar og skýrari kröfur verði gerðar af hálfu löggjafans sem tryggi stærra hlutfall íslensks efnis á dagskrá ljósvakamiðla.

Í alþjóðlegum samanburði vermir íslenskt sjónvarp yfirleitt svo gott sem botnsætið hvað varðar hlutdeild innlends efnis af dagskrá og gildir þá einu hvort um er að ræða samanburð á efni stöðva í almannaþjónustu eða einkarekinna stöðva.

Vert er að vekja athygli á að víða um heim tíðkast að í skilyrðum fyrir veitingu rekstrarleyfa til ljósvakamiðla, sé skýrt kveðið á um ákveðna lágmarks hlutdeild innlends efnis af útsendingartíma.

 

Ályktun um Ríkisútvarpið – Sjónvarp

Um þýðingu almenningsútvarps fyrir menningarlíf þjóðar verður ekki deilt, meðan það tryggir þegnum hennar jafnan aðgang að fræðandi og gagnrýninni umræðu um þjóðfélagsmál, vísindi, menningu og listir og færir þeim heim í stofu vandaða dagskrárgerð, þar sem fjölbreytt listsköpun er í fyrirrúmi.

Aðeins stofnun með traustan fjárhagslegan rekstrargrundvöll hefur burði til

að sinna því hlutverki að framleiða vandað efni sem getur talist menningarlega eða þjóðfélagslega mikilvægt, eða sambærilegt við það sem þær þjóðir sem við helst berum okkur saman við fá notið. Aðalfundur BÍL beinir því til menntamálaráðherra og ríkisvaldsins að tryggja Ríkisútvarpinu fjármagn og faglegt sjálfstæði til að sinna því hlutverki sínu, að leggja rækt við og efla íslenska menningu og sérkenni.

 

Sjónvarpsmyndasjóður og uppbygging kvikmyndagerðarinnar

Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna mótmælir harðlega seinagangi ríkisstjórnarinnar við það brýna verk að stuðla að öflugri framleiðslu á leiknu íslensku sjónvarpsefni. Íslendingar hafa, eins og aðrar þjóðir, þörf fyrir að spegla líf sitt í þessum öflugasta fjölmiðli samtímans. Börnum okkar er það nauðsyn að geta sótt sér fyrirmyndir, fróðleik og skemmtun í sjónvarpsefni sem sprottið er úr íslenskum raunveruleika og íslenskri menningu.

Aðalfundurinn fer þess á leit við stjórnvöld að uppbygging sjónvarpsmyndasjóðs verði áætluð í samræmi við þær hugmyndir sem settar voru fram í skýrslu sem unnin var að tilhlutan BÍL og hagsmunaaðila í kvikmyndagerð. Jafnframt fer fundurinn fram á það að nýtt samkomulag verði gert milli sömu aðila og áður um áframhaldandi uppbyggingu kvikmyndagerðarinnar og að fjármagn til sjóða Kvikmyndamiðstöðvar verði aukið. Ályktun um listamannalaun.

Aðalfundur BÍL ítrekar enn og aftur nauðsyn þess að hugað verði að endurskoðun laga um listamannalaun hið fyrsta, með það að markmiði að stækka sjóði og fjölga þeim. Lög um listamannalaun voru afgreidd frá Alþingi árið 1991. Með lögunum gjörbreyttust aðstæður sjálfstætt starfandi listamanna á Íslandi og meðal þeirra efldist atvinnumennska til mikilla hagsbóta fyrir menningarlífið í landinu. Þrátt fyrir að allar forsendur hafi breyst frá setningu laganna og listamönnum og listgreinum hafi fjölgað til muna hefur skilgreining sjóðanna og stærð haldist óbreytt frá því sem upphaflega var ákvarðað. Aðalfundurinn bendir á nauðsyn þess að framlegð listalífs sé metin að verðleikum að hálfu hins opinbera og listamönnum á hverjum tíma búnar þær aðstæður að þeir geti skilað sem mestum arði til samfélagsins í listrænu, menningarlegu og efnahagslegu tilliti.

 

Ályktun um tónlistarmenntun.

Bandalag íslenskra listamanna lýsir yfir þungum áhyggjum vegna þeirrar óheillavænlegu þróunar sem nú á sér stað í tónlistarmenntun þjóðarinnar. Vegið er að rótum þeirrar tónlistarmenntunar sem þróast hefur í þrjá áratugi og skilað bæði mannauði og veraldlegum gæðum til þjóðarbúsins.

Óásættanlegt er að ungt og hæfileikaríkt fólk sé hindrað í framvindu náms eða því neitað um þá fagmenntun sem sérhæfðir tónlistarskólar veita, á grundvelli búsetu og aldurs. Bandalag íslenskra listamanna lítur svo á að sú staða sem upp er komin stefni tónlistarlífi þjóðarinnar í hættu og hvetur til þess að sveitarfélög og ríki finni lausn við hæfi hið fyrsta.

 

Ágóði af þjóðarlottói

Bandalag íslenskra listamanna vekur athygli á því að rík ástæða er til að huga að annarri skiptingu lottótekna en tíðkast hér á landi, en víða um heim eru lottótekjur veruleg lyftistöng fyrir listalífið. Bandalag íslenskra listamanna telur það einungis sanngirniskröfu að tekið verði upp sams konar fyrirkomulag við útdeilingu ágóða af rekstri lottósins tíðkast t.d. á hinum Norðurlöndunum, en þar rennur yfirleitt allt að helmingur hagnaðarins til menningar og lista.

 

Ályktun vegna sjálfstæðu leikhúsanna og sviðslistarhópa

Aðalfundur BÍL leggur áherslu á að áfram verði unnið að því að tryggja starfsumhverfi sjálfstæðu leikhúsanna og sviðslistahópanna til framtíðar með auknu fjárframlagi ríkis og sveitarfélaga.

Fjölga þarf styrkjum til einstaklinga og hópa sem standa fyrir sjálfstæðri leiklistarstarfsemi og tryggja þar með að nýsköpun eigi sér farveg og vettvang í samfélaginu.

 

Ályktun um varðveislu og verndun myndlistararfsins

Samfelld saga er mikilvæg fyrir sjálfsmynd þjóðar. Ánægjulegt er að sjá hve vel er nú búið um þann hluta myndlistararfsins sem varðveittur er í Þjóðminjasafni Íslands en því miður virðast yfirvöld ekki líta sömu augum þau menningarverðmæti sem felast í listsköpun samtímans. Listasafn Íslands er 120 ára á árinu og er því ein elsta menningarstofnun landsins. Safnið hefur það hlutverk samkvæmt lögum að safna myndlist og varðveita til framtíðar og ber því að endurspegla sem best strauma og stefnur í myndlist á hverjum tíma. Því hlutverki hefur safnið ekki getað sinnt um langt árabil en fjárveitingar til kaupa á verkum námu sömu krónutölu um 13 ára skeið þar til þær voru lækkaðar á síðasta ári. Í þeirri tölu standa þær nú. Aðalfundur BÍL skorar á yfirvöld að gera Listasafni Íslands kleift að sinna lögbundinni skyldu sinni með stórauknu fé til listaverkakaupa.

 

Ályktun um fölsuð myndverk

Aðalfundur Bandalags íslenskra listamanna skorar á yfirvöld að verja sæmd íslenskra myndlistarmanna með því að binda í lög að fölsuð myndlist skuli gerð upptæk.

Með því má koma í veg fyrir að myndverk sem sannað þykir að séu fölsuð fari aftur út á markaðinn og að sama sagan endurtaki sig með öllum þeim kostnaði og vinnu sem rannsókn slíkra mála fylgir.

 

Ályktun um Tónlistarhús.

Bandalag íslenskra listamanna skorar á yfirvöld menningarmála ríkis og borgar að fylgja fast eftir ásetningi um byggingu Tónlistarhúss við höfnina í Reykjavík. Jafnframt leggur Bandalagið áherslu á að faglegra sjónarmiða verði gætt í hvívetna þegar fjármögnun og listræn stjórnun Tónlistarhúss verður ákvörðuð svo það megi sem best verða sú þungamiðja íslensks tónlistarlífs sem vonir standa til og geti þar með þjónað og glætt tónlistaráhuga landsmanna til framtíðar

 

Page 26 of 26« First...10...2223242526